БИШКЕК, 29-июн. — Sputnik. Туура тамактанып, жашоо мүнөзүн өзгөрткүсү келгендер үчүн коомдо калыптанып калган азыктануунун айланасындагы стереотиптер тууралуу РИА Новости эксперттер менен баарлашкан.
1. Эртең менен тамакты тоё жеш керек. Адатта диетологдор ойгонгондон кийин тоё тамак жеген туура деп айтып келишкен. Эртең мененки тамактан баш тартуу экинчи типтеги кант диабетине, жүрөк ооруларына, кариеске алып келет деген пикир айтылчу. Үч жүз ыктыярчынын катышуусу менен өткөрүлгөн илимий изилдөө айтылгандарды жокко чыгарды.
"Эртең менен даам татпаган адамдар күн ичинде нанүштө жасагандарга караганда азыраак калорий кабыл ала турганы аныкталган. Демек, арыктоо үчүн тамактын бир сутка ичинде жеген калорийдин өлчөмү маанилүү. Адам рационун кыймылдаганына, машыкканына, эгер болсо өнөкөт ооруларына карап түзөт", — деди эксперт.
2. Сууну көп ичүү керек. Сууну көп ичүү чакырыгы анын бөтөлкөлөргө куюлуп сатыла баштагандан кийин күчөгөн. Бир суткада адам үч литрге жакын суу ичиши керек деп бир катар докладдарда айтылып келген. Бирок ал суунун бир тобу тамак-ашта болору тууралуу маалымат көз жаздымда калат.
"Азырынча сууну көп ичкен адамдын ден соолугу башкаларга караганда бекем экенин тастыктай турчу бир да далил табыла элек. Өзгөчө суу бөйрөктүн ишин жакшыртат же терини кургатпайт деген маалыматтар такталган жок. Адамдын организми бир суткада үч литрдей суу керектейт, бирок анын бир литрге жакыны мөмө-жемиште, жашылчада, шорпо, эт, балыкта болот. Чай, кофе дагы суусундукка кирет. Ошондо болгону 1,5 литри калат. Суу сөзсүз керек, аны киши иче алышынча гана ичиши керек", — деди Бурляева.
"Май кислоталары витаминдерди сиңирип, клеткаларды иштетип, жыныс гормондорун синтездейт. Демек, аларды толук жокко чыгарууга болбойт. Болгону алардын көлөмү суткалык рациондун 10 пайызынан ашпашы керек. Мындан тышкары, нандан да баш тартуу туура эмес. Албетте, нандын кандай түрүн жеп жатканыңыз да маанилүү", — деди дарыгер.
4. Сааты менен тамактануу керек. Диетологдун айтымында, адам убактысы менен тамактанышы керек. Бирок буга чейин тамакты бир күндө үч жолу гана жеш керек деген пикир жаңылыш. Мындан, ошондой эле тамак-ашты катуу чектеген диеталардын пайдасынан зыяны көбүрөөк.
"Негизи бир күндө беш жолу тамактануу туура. Эртең менен, түштө, анан кечке маал тамакты жакшы жеп, ортодо эки жолу шам-шум этүү керек. Мындай тартип табитти көзөмөлдөп, тамак сиңирүүчү органдардын ырааттуу иштешин камсыз кылат", — деди Бурляева.
Ал эми саат кечки 6дан кийин тамактан баш тартуу күн соңунда көп кыймылдабай, саат 10дун тегерегинде уктап калган адамдарга гана туура келери айтылды.
