Чокморова: гепатитти кайрадан жуктуруп алгандар аныкталууда
© Sputnik / Арууке Амирдинова
Жазылуу
Республикалык кан аркылуу жугуучу вирустук гепатиттерди жана ВИЧ-инфекцияны көзөмөлдөө борборунун директору Үмүт Чокморова гепатитти көбүнчө жаштар жуктуруп алып жатканын айтты.
Өлкөдө акыркы үч жыл ичинде гепатитти аныктоо максатында 2 миллион 200 миңге жакын лабораториялык анализ жасалып, алардын ичинен 57 миң 300 жарандын бул вирус менен ооруп жүргөнү аныкталды. Бул тууралуу Үмүт Чокморова Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.
Чокморова: гепатитти кайрадан жуктуруп алгандар аныкталууда
Анын айтымында, гепатит менен ооругандардын саны жыл сайын өсүп жатат.
"Гепатиттин А, В, С, Д жана Е деген беш түрү бар. А түрүн балдардын инфекциясы деп коёбуз. Бир бала гепатиттин ушул түрү менен ооруп жатып бала бакчага же мектепке келсе, аны менен чогуу жүргөн, кол кармашкан же анын буюмун кармаган экинчи бала жуктуруп алат. Бирок дарыласа айыгат. Е түрү да ушундай жол менен жугат жана андан да сакаюуга болот. Азыркы учурда эң коркунучтуусу В, С, Д түрлөрү болуп жатат. Булар кан, жыныстык катнаш аркылуу жугуп, энеден балага өтүүдө. Гепатиттин аталган түрлөрү симптомсуз өтөт, жуктуруп алгандар көп убакыт, балким, жылдап билбей жүрө бериши мүмкүн. Биринчи белгилери байкалганда көп киши кайдыгер болуп дарыгерге барбайт же бирөө айткан дары менен симптомдорду басып коет. Ошентип убакыттын өтүшү менен өнөкөт ооруга (цирроз, рак) айланып, боор өзүнүн функциясын аткарбай калганда гана дарыгерге кайрылышат. Акыркы үч жыл ичинде өлкөдө гепатитти аныктоо максатында 2 миллион 200 миңге жакын лабораториялык анализ жасалып, алардын ичинен 57 миң 300 жарандын бул вирус менен ооруп жүргөнү аныкталды. Мунун 36 600гө жакыны гепатиттин В түрү менен ооруса, 20 700 адам С гепатитин жуктуруп алган. Мындан тышкары, гепатиттин ВД түрү менен ооругандардын саны 727ни түзөт. Гепатит Д жалгыз жүрбөйт, сөзсүз В түрү менен чогуу болот", — деди Чокморова.
Ал бүгүнкү күндө илдетти жуктуруп алгандарды аныктоо, дарылоо жана эмдөө акысыз жүргүзүлүп жатканына да токтолду.
"Учурда гепатиттин С түрү деген диагноз коюлган 5200гө жакын бейтап толук айыгып чыкты. Алар үч ай бекер дарыланышты. Бирок айыгып чыккан соң кайрадан жуктуруп алган учурлар да кездешип жатат. Азыркы тапта медициналык каражаттар бардык аймактарда жетиштүү. Ошондуктан ар бир жаран жашаган жериндеги үй-бүлөлүк дарыгерлер борборуна барып лабораториялык анализ жасап, эгер вирус аныкталбаган болсо дароо ошол жерден эмделсе болот. 24төн 65 жашка чейинки жарандар үч доза менен гепатитке каршы бекер вакцина ала алышат. Эмдөөдөн толук өткөндө 15 жылга чейин иммунитет пайда болот. Башкача айтканда, ушул жылдар аралыгында гепатиттин В түрүн жуктуруп албайт. Учурда өлкөдө бул түргө каршы эмдөөнүн үч дозасын 190 миңден ашуун жаран алды", — деди Чокморова.
Ошондой эле ал гепатитти аныктоо, дарылоо боюнча дырагерлер окутулганын, бирок алардын саны жетишсиздиги көйгөй болуп жатканын кошумчалады.
