00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 08:00
08:00
4 мин
Утро хорошего дня
"Чума во время любви" : режиссер о фильме и жизни ученого Петра Тарасова
08:04
43 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 09:00
09:00
5 мин
Ежедневные новости
12:01
4 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
14:01
3 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
Ачык кеп
Кыргыз армиясынын жүзү Улуттук гвардия баскан баскан 32 жыл – эмне өзгөрдү, эмнеге жетишти?
15:05
43 мин
Ежедневные новости
16:01
3 мин
Жаңылыктар
17:01
3 мин
Ежедневные новости
18:01
5 мин
Жаңылыктар
19:01
4 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:00
5 мин
Ачык кеп
Кыргыз армиясынын жүзү Улуттук гвардия баскан баскан 32 жыл – эмне өзгөрдү, эмнеге жетишти?
23:05
43 мин
Утро хорошего дня
"Чума во время любви" : режиссер о фильме и жизни ученого Петра Тарасова
06:04
43 мин
On air
06:58
2 мин
Күн башат
Туризмди өнүктүрүү министрлиги түзүлүшү керекпи — Туризмди канткенде жолго сала алабыз?
07:05
43 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 08:00
08:00
4 мин
Утро хорошего дня
Переход на 12-тилетнее обучение в школах – зачем и как это планируют осуществить?
08:04
40 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 09:00
09:00
4 мин
Күн башат
Кесиптик кошуундардан Эмгекти көзөмөлдөө мекемеси эмнеси менен айырмаланат?
09:05
43 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 12:00
12:01
3 мин
Будь в курсе
28 попыток: как в Кыргызстане сдают на водительские права
12:04
39 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 13:00
13:01
3 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
Жайында көп таралган жаракаттар жана биринчи жардам көрсөтүү ыкмалары
13:04
24 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
Бишкек ТЭЦине “Газпром” газ жеткирет — күз-кыш жылытуу мезгилине даярдык, реформа кандай жүрүүдө?
13:31
26 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 14:00
14:01
3 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 15:00
15:01
3 мин
Ачык кеп
Кыргызстан ЕАЭБде автохаб боло алат — Евразиялык бирдиктүү рыноктун артыкчылыктарын кандай колдонуп жатабыз?
15:05
47 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 16:00
16:01
3 мин
Максимальный репост
Здесь можно получить профессию будущего – интервью с деканом ЕТФ КРСУ
16:05
0 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 17:00
17:01
3 мин
Туяк
Танк менен кошо күйүп, бирок аман калган Апсамат Аширбаевди энеси тааныбай коёт
17:04
43 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
5 мин
Тема дня
Безопасность путешествий: как действует туристическая милиция в 2024
18:07
41 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
5 мин
Стопкадр
Кино актриса болуу үчүн эмнелерге даяр болуу зарыл?
19:06
41 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:01
5 мин
Киноблог
Путь режиссера: как короткометражки открывают дорогу к большому кино
20:06
45 мин
Ачык кеп
Кыргызстан ЕАЭБде автохаб боло алат — Евразиялык бирдиктүү рыноктун артыкчылыктарын кандай колдонуп жатабыз?
23:05
47 мин
КечээБүгүн
Эфирге
г. Бишкек89.3
г. Бишкек89.3
г. Каракол89.3
г. Талас101.1
г. Кызыл-Кыя101.9
г. Нарын95.1
г. Чолпон-Ата105.0
г. Ош, Жалал-Абад107.1

Карыштабайт, кытыгылабайт! Тили чыга элек балага карата 8 "болбойт"

© AFP / VYACHESLAV OSELEDKO Фольклорный фестиваль на пастбищах Сарала-Саз
Фольклорный фестиваль на пастбищах Сарала-Саз - Sputnik Кыргызстан
Жазылуу
Жаңы төрөлгөн наристе буту басып, тили чыгып калганга чейин аны бөтөн көздөн, жаман сөздөн сактоо үчүн кыргыз эли түрдүү ырым-жырымдарды колдонуп келген. Ал тургай ата-эне ымыркайын эзилип жакшы көргөн эмес. Болбосо алардын мээрими түшкөн бала да ооруп калышы ыктымал деген ишеним жашаган.

Sputnik Кыргызстан агенттиги этнограф Динара Молдокулованын көмөгү менен бул ирет тили чыга элек балага карата болбой турган элдик тыюуларды тизмектейт.

Тили чыга элек баланы күзгүгө көрсөтпөйт. Ымыркайдын тили чыкпай же кеч чыгып калат деп айтылып жүрөт.

Таманынан өппөйт. Бала кежир же жалкоо болуп калышы мүмкүн делет. Ошондой эле айылчы болуп өсүп, жумшаган жакка эмес, тескери басып калат деген элдик тыюу бар.

Балдар жазуучусу Аман Кармышаков маек учурунда - Sputnik Кыргызстан
Балага ойдон чыгарып жомок айтып берсе болобу? Аман Кармышаков менен маек
Көтөнүнөн өппөйт. Атасы кыз баланы ымыркай кезинде көтөнүнөн өппөйт. Кийин кызы бактысыз, ырысы кем болуп калат деген түшүнүк жашаган.

Жашын так айтпайт. Жаңы төрөлгөн баланын айын же жашын башкаларга кемитип же көбөйтүп айтышкан. Мурун кыргыздар, казактар балдарынын, малынын санын да так айткан эмес. Мындай ырым көз тийүүдөн сактоо максатында жасалган.

Караңгыда атынан айтпайт. "Түнкүсүн албарсты угуп калат" деп баланы атынан айтпай, "алдей", "бала" же башка сөздөр менен аташкан.

Кытыгылабайт. Тили чыга элек баланы кытыгыласа түнү менен ыйлап чыгат деп коюшкан.

Кийимин караңгыга калтырбайт. Эл арасында караңгыда калган баланын кийимдерин шайтан аралап, ал наристени тынч уктатпай кыйнайт деген ишеним жашаган.

Боюн колу менен карыштабайт. Ошондой эле салмагын ченебейт, "татынакай" деп баа берген да болбойт.

Жаңылыктар түрмөгү
0