05:25 25 Бугу 2017
Түз эфир
Инфографика

Эмне үчүн жер титирөөлөр болот

Кыскача шилтеме алуу
1259 0 0
Эмне үчүн жер титирөөлөр болот

Жер титирөө – табигый себептерден же жасалма процесстерден: жардыруулардан, суу сактагычтардын толуп кетүүсүнөн, жер алдындагы кен чыгарылган жайлардын кыркаларынын кулашынан пайда болгон жер алдындагы силкинүүлөр же Жердин үстүнкү бетинин термелиши.

Жер титирөөгө негизги себеп — анын очогундагы серпилгич, чыңалган тоо тектердин кыймылдап формасын өзгөрткөн учурда жер кыртышынын бүтүн аянтынын ордунан тез жылышы. Зилзаланын көпчүлүк очоктору Жердин үстүнкү катмарына жакын аймагында пайда болот. 

Жер кыртышынын жылышы чыңалуу жазылып, бүтүндөй аянтта серпилме өзгөрүүлөр азайып бара жаткандагы серпилгич күчтөрдүн таасири менен болот. Жер титирөө – зилзала болгон аянтта жер алдындагы серпилчээк деформацияланган (кысылма, жылып турма же созулма) тоо кыртышында топтолгон кубат ошол породалардын термелүү кубатына (сейсмикалык толкундарга), породалардын түзүмүнүн өзгөрүү кубатына тез (геологиялык ченемде) өткөндүгү. Мындай кубулуш жер титирөөнүн очогунда кыртыштар бекемдик чегинен ашып кеткен учурда болот.

Белгилер:
Зилзала, Инфографика

Дагы инфографика

  • 2016-жылдын орозо календары
    Акыркы жаңылоо: 14:45 23.05.2017
    14:45 23.05.2017

    2017-жылдын орозо календары

    Быйыл Орозо (Рамазан) айы 27-май күнү башталат деп алдын ала белгиленүүдө. Ал эми так дата орозо айы башталарына 1-2 күн калганда айга карап аныкталат. 2017-жылдын орозо айынын календарын Sputnik Кыргызстан сайтынан караңыздар. Ооз бекитүү багымдат намазына беш мүнөт калганда бекитилиши керек.

    5841
  • 12-майдан 19-майга чейинки баалар
    Акыркы жаңылоо: 17:20 19.05.2017
    17:20 19.05.2017

    Канчадан? 12-майдан 19-майга чейинки азык-түлүктүн баасы

    Ар жума сайын Бишкектин базарларындагы жана супермаркеттериндеги азык-түлүктүн баасы менен тааныштырабыз. Бул ирет Таластын базарларына баам салып көрдүк.

    172
  • 5-майдан 12-майга чейинки баалар
    Акыркы жаңылоо: 17:11 12.05.2017
    17:11 12.05.2017

    Канчадан? 5-майдан 12-майга чейинки азык-түлүктүн баасы

    Ар жума сайын Бишкектин базарларындагы жана супермаркеттериндеги азык-түлүктүн баасы менен тааныштырабыз. Бул ирет Нарындын базарларына баам салып көрдүк.

    157
  • 28-апрелден 5-майга чейинки баалар
    Акыркы жаңылоо: 16:57 05.05.2017
    16:57 05.05.2017

    Канчадан? 28-апрелден 5-майга чейинки азык-түлүктүн баасы

    Ар жума сайын Бишкектин базарларындагы жана супермаркеттериндеги азык-түлүктүн баасы менен тааныштырабыз. Бул ирет Баткендин базарларына баам салып көрдүк.

    165

ЭҢ МААНИЛҮҮ

  • Дарыканада кезекте турган адамдар. Архив

    Бахила сатып алууга мажбурлоо менен медициналык мекемелер 100 миңге чукул каражат табарын көпчүлүк этибарга албаса керек. А бирок, ооруканаларга баш баккандардан акча өндүрүүгө министр тыюу салган. Биздин колумнист жана кабарчыбыз Максат Элебесов бул көрүнүшкө көз жуумп кое албастан, иликтеп чыккан.

    528
  • Жогорку Кеңештин депутаты жана мурдагы журналист Каныбек Иманалиев НТС каналынын Кайгуул ТВ программасынын алып баруучусу, журналист, Азият Жекшеевден интервью алды.

    Биз окурмандарга башкача өңүттөгү маектерди тартуулоого ниеттендик. Бул рубрикабызда интервьюну журналисттер эмес, алардан саясатчылар алат. Төмөндө Жогорку Кеңештин депутаты жана мурдагы журналист Каныбек Иманалиевге НТС каналынын "Кайгуул ТВ" программасынын алып баруучусу, журналист, Азият Жекшеев интервью берди.

    1524
  • Республикалык кан борборунун жетекчисинин орун басары Айганыш Сатыбалдиева

    Кырсык менен оору айтпай келет. Өлүм алдында жаткан адамга жардам берүүнүн жолу ар түрдүү. Маселен, сенин тамырыңда айланып жаткан кан башка бирөөнүн жүрөгүнө жетиши мүмкүн. Донорлуктун жол-жобосу тууралуу журналист Гүлдана Талантбекова билип көрдү.

    276