https://sputnik.kg/20261013/1104267937.html
“Уят болот” деген түшүнүктүн адамдын жашоосуна тийгизген таасири
“Уят болот” деген түшүнүктүн адамдын жашоосуна тийгизген таасири
Sputnik Кыргызстан
“Көз мончок” уктуруусунда коомдо кеңири колдонулган "уят болот" деген түшүнүктүн адамдын жашоосуна тийгизген таасирин талкуулап. AG Legal юридикалык фирмасынын... 13.10.2026, Sputnik Кыргызстан
2026-10-13T17:05+0600
2026-10-13T17:05+0600
2026-10-13T17:16+0600
https://sputnik.kg/img/07ea/0a/0d/1104267767_0:3:1036:586_1920x0_80_0_0_c9e4ce7ef47a98076c81476c21c15658.jpg
“Уят болот” деген түшүнүктүн адамдын жашоосуна тийгизген таасири
Sputnik Кыргызстан
“Көз мончок” уктуруусунда коомдо кеңири колдонулган "уят болот" деген түшүнүктүн адамдын жашоосуна тийгизген таасирин талкуулап. AG Legal юридикалык фирмасынын башчысы, адвокат Бексултан Осмонов жана Саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министрлигинин үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жана координациялоо бөлүмүнүн башчысы Айкөл Турганбаева бул тууралуу комментарий беришти.
“Уят болот” деген сөз адамды адептүүлүккө жана жоопкерчиликке үйрөтүшү мүмкүн. Ошол эле учурда башкалардын сынынан коркуу адамдын өз каалоосун билдирүүсүнө, жаңы нерселерди үйрөнүүсүнө жана өз алдынча чечим кабыл алуусуна тоскоолдук жаратышы ыктымал. Айрыкча кыздарга карата коюлган коомдук талаптар, балдардын сезимдерин ачык билдирүүдөн тартынуусу жана үй-бүлөлүк көйгөйлөрдү “эл эмне дейт?”деп жашыруу.
“ Кемсинтүү, коркутуу, кол көтөрүү, эркине каршы аракеттер, мүлктү колдонуусуна тыюу салуу, жумушка чыкпоого мажбурлоо сыяктуу аракеттер үй-бүлөлүк зомбулукка кирет. Бул, мыйзам боюнча, кылмыш же административдик укук бузуунун түрү болуп эсептелет. Өлкөдө "Үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жөнүндө" мыйзам иштейт. Ага ылайык, зомбулукка кабылган адам прокуратура же аймактык милиция бөлүмүнө кайрылса болот. Арызды дароо кабыл алып, убактылуу коргоо буйругун чыгарат. Анын негизинде зомбулук көрсөткөн адамдын жабырлануучуга жакындашына, байланышуусуна, үйгө кирүүсүнө тыюу салынат. Абал олуттуу болсо, сот коргоо мөөнөтүн үч айга чейин узарта алат. Буйрук мыйзамдык күчкө ээ, бузулган учурда зомбулук көрсөткөн адам жазага тартылат. Эгер зомбулукка кабылып жатсаңыз унчукпай отурбаңыз, дароо арыз жазыңыз же жардам сураңыз. Анткени бул уят маселе эмес, укук маселеси. Жабырлануучу адамдын укугу мамлекет тарабынан толук корголот. Укуктук жардам, психологдук колдоо жана убактылуу баш калкалоочу жай берилет", — деди Осмонов.
"Соңку жылдары үй-бүлөлүк зомбулук күчөп жатат. Мунун негизги себеби элдин ой жүгүртүүсү өзгөрүп, мурда уят деп жашырып келген окуяларды азыр ачык айтып калышты. Анан дагы кээ бир окуялар интернетке тарап кетип, коомчулука белгилүү болуп калууда. Үй-бүлөлүк зомбулуктун 85 пайыздан ашыгы аялдарга карата жасалат. Калган учурларда жаш балдарга жана үй-бүлө мүчөлөрү тарабынан улгайган адамдарга көрүлгөн мыйзам бузуулар бар. Тилекке каршы, ата, апалар муну уят көрүп, тиешелүү кызматтарга арыз менен кайрылуудан көп учурда баш тартып коюшат. Мыйзам боюнча, зомбулука кабылган адам өзү эле эмес, ага күбө болгон киши да тиешелүү органдарга кайрылса болот. Мисалы, милициянын 102 номерине же Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин 112, Акыйкатчы институтунун 115 деген ыкчам номерлери күнү-түнү иштейт, чалуу акысыз. Балдар үчүн атайын 111 номери кызмат кылат. Ошондой эле жакында биздин министрлик тарабынан 117 кыска номери да ишке киргени турат", — деди Турганбаева.
Программада уят сезими менен күнөөлүүлүктүн айырмасы, коомдук пикирге көз карандылык жана адамдын өзүн-өзү баалоосу тууралуу да айтылды. Ошондой эле балдарды уяткаруу аркылуу эмес, өз иш-аракеттеринин туура ж
“Көз мончок” уктуруусунда коомдо кеңири колдонулган "уят болот" деген түшүнүктүн адамдын жашоосуна тийгизген таасирин талкуулап. AG Legal юридикалык фирмасынын башчысы, адвокат Бексултан Осмонов жана Саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министрлигинин үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жана координациялоо бөлүмүнүн башчысы Айкөл Турганбаева бул тууралуу комментарий беришти.“Уят болот” деген сөз адамды адептүүлүккө жана жоопкерчиликке үйрөтүшү мүмкүн. Ошол эле учурда башкалардын сынынан коркуу адамдын өз каалоосун билдирүүсүнө, жаңы нерселерди үйрөнүүсүнө жана өз алдынча чечим кабыл алуусуна тоскоолдук жаратышы ыктымал. Айрыкча кыздарга карата коюлган коомдук талаптар, балдардын сезимдерин ачык билдирүүдөн тартынуусу жана үй-бүлөлүк көйгөйлөрдү “эл эмне дейт?”деп жашыруу.“ Кемсинтүү, коркутуу, кол көтөрүү, эркине каршы аракеттер, мүлктү колдонуусуна тыюу салуу, жумушка чыкпоого мажбурлоо сыяктуу аракеттер үй-бүлөлүк зомбулукка кирет. Бул, мыйзам боюнча, кылмыш же административдик укук бузуунун түрү болуп эсептелет. Өлкөдө "Үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жөнүндө" мыйзам иштейт. Ага ылайык, зомбулукка кабылган адам прокуратура же аймактык милиция бөлүмүнө кайрылса болот. Арызды дароо кабыл алып, убактылуу коргоо буйругун чыгарат. Анын негизинде зомбулук көрсөткөн адамдын жабырлануучуга жакындашына, байланышуусуна, үйгө кирүүсүнө тыюу салынат. Абал олуттуу болсо, сот коргоо мөөнөтүн үч айга чейин узарта алат. Буйрук мыйзамдык күчкө ээ, бузулган учурда зомбулук көрсөткөн адам жазага тартылат. Эгер зомбулукка кабылып жатсаңыз унчукпай отурбаңыз, дароо арыз жазыңыз же жардам сураңыз. Анткени бул уят маселе эмес, укук маселеси. Жабырлануучу адамдын укугу мамлекет тарабынан толук корголот. Укуктук жардам, психологдук колдоо жана убактылуу баш калкалоочу жай берилет", — деди Осмонов."Соңку жылдары үй-бүлөлүк зомбулук күчөп жатат. Мунун негизги себеби элдин ой жүгүртүүсү өзгөрүп, мурда уят деп жашырып келген окуяларды азыр ачык айтып калышты. Анан дагы кээ бир окуялар интернетке тарап кетип, коомчулука белгилүү болуп калууда. Үй-бүлөлүк зомбулуктун 85 пайыздан ашыгы аялдарга карата жасалат. Калган учурларда жаш балдарга жана үй-бүлө мүчөлөрү тарабынан улгайган адамдарга көрүлгөн мыйзам бузуулар бар. Тилекке каршы, ата, апалар муну уят көрүп, тиешелүү кызматтарга арыз менен кайрылуудан көп учурда баш тартып коюшат. Мыйзам боюнча, зомбулука кабылган адам өзү эле эмес, ага күбө болгон киши да тиешелүү органдарга кайрылса болот. Мисалы, милициянын 102 номерине же Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин 112, Акыйкатчы институтунун 115 деген ыкчам номерлери күнү-түнү иштейт, чалуу акысыз. Балдар үчүн атайын 111 номери кызмат кылат. Ошондой эле жакында биздин министрлик тарабынан 117 кыска номери да ишке киргени турат", — деди Турганбаева.Программада уят сезими менен күнөөлүүлүктүн айырмасы, коомдук пикирге көз карандылык жана адамдын өзүн-өзү баалоосу тууралуу да айтылды. Ошондой эле балдарды уяткаруу аркылуу эмес, өз иш-аракеттеринин туура ж
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Жаңылыктар
kg_KG
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
аудио
“Уят болот” деген түшүнүктүн адамдын жашоосуна тийгизген таасири
17:05 13.10.2026 (Жаңыртылды: 17:16 13.10.2026) Коноктор
Бексултан Осмонов, AG Legal юридикалык фирмасынын башчысы, адвокатАйкөл Турганбаева, Саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министрлигинин үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жана координациялоо бөлүмүнүн башчысы
“Көз мончок” уктуруусунда коомдо кеңири колдонулган "уят болот" деген түшүнүктүн адамдын жашоосуна тийгизген таасирин талкуулап. AG Legal юридикалык фирмасынын башчысы, адвокат Бексултан Осмонов жана Саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министрлигинин үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жана координациялоо бөлүмүнүн башчысы Айкөл Турганбаева бул тууралуу комментарий беришти.
“Уят болот” деген сөз адамды адептүүлүккө жана жоопкерчиликке үйрөтүшү мүмкүн. Ошол эле учурда башкалардын сынынан коркуу адамдын өз каалоосун билдирүүсүнө, жаңы нерселерди үйрөнүүсүнө жана өз алдынча чечим кабыл алуусуна тоскоолдук жаратышы ыктымал. Айрыкча кыздарга карата коюлган коомдук талаптар, балдардын сезимдерин ачык билдирүүдөн тартынуусу жана үй-бүлөлүк көйгөйлөрдү “эл эмне дейт?”деп жашыруу.
“ Кемсинтүү, коркутуу, кол көтөрүү, эркине каршы аракеттер, мүлктү колдонуусуна тыюу салуу, жумушка чыкпоого мажбурлоо сыяктуу аракеттер үй-бүлөлүк зомбулукка кирет. Бул, мыйзам боюнча, кылмыш же административдик укук бузуунун түрү болуп эсептелет. Өлкөдө "Үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жөнүндө" мыйзам иштейт. Ага ылайык, зомбулукка кабылган адам прокуратура же аймактык милиция бөлүмүнө кайрылса болот. Арызды дароо кабыл алып, убактылуу коргоо буйругун чыгарат. Анын негизинде зомбулук көрсөткөн адамдын жабырлануучуга жакындашына, байланышуусуна, үйгө кирүүсүнө тыюу салынат. Абал олуттуу болсо, сот коргоо мөөнөтүн үч айга чейин узарта алат. Буйрук мыйзамдык күчкө ээ, бузулган учурда зомбулук көрсөткөн адам жазага тартылат. Эгер зомбулукка кабылып жатсаңыз унчукпай отурбаңыз, дароо арыз жазыңыз же жардам сураңыз. Анткени бул уят маселе эмес, укук маселеси. Жабырлануучу адамдын укугу мамлекет тарабынан толук корголот. Укуктук жардам, психологдук колдоо жана убактылуу баш калкалоочу жай берилет", — деди Осмонов.
"Соңку жылдары үй-бүлөлүк зомбулук күчөп жатат. Мунун негизги себеби элдин ой жүгүртүүсү өзгөрүп, мурда уят деп жашырып келген окуяларды азыр ачык айтып калышты. Анан дагы кээ бир окуялар интернетке тарап кетип, коомчулука белгилүү болуп калууда. Үй-бүлөлүк зомбулуктун 85 пайыздан ашыгы аялдарга карата жасалат. Калган учурларда жаш балдарга жана үй-бүлө мүчөлөрү тарабынан улгайган адамдарга көрүлгөн мыйзам бузуулар бар. Тилекке каршы, ата, апалар муну уят көрүп, тиешелүү кызматтарга арыз менен кайрылуудан көп учурда баш тартып коюшат. Мыйзам боюнча, зомбулука кабылган адам өзү эле эмес, ага күбө болгон киши да тиешелүү органдарга кайрылса болот. Мисалы, милициянын 102 номерине же Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин 112, Акыйкатчы институтунун 115 деген ыкчам номерлери күнү-түнү иштейт, чалуу акысыз. Балдар үчүн атайын 111 номери кызмат кылат. Ошондой эле жакында биздин министрлик тарабынан 117 кыска номери да ишке киргени турат", — деди Турганбаева.
Программада уят сезими менен күнөөлүүлүктүн айырмасы, коомдук пикирге көз карандылык жана адамдын өзүн-өзү баалоосу тууралуу да айтылды. Ошондой эле балдарды уяткаруу аркылуу эмес, өз иш-аракеттеринин туура ж
