https://sputnik.kg/20250925/odessanyn-tuptolushu-tarzhymaly-murdagy-aty-boyuncha-bayan-1096756389.html
Одессанын түптөлүшү, таржымалы, мурдагы аты. Тарыхый видео
Одессанын түптөлүшү, таржымалы, мурдагы аты. Тарыхый видео
Sputnik Кыргызстан
Одессанын жаралышына келсек, 1789-жылы 25-сентябрда орус армиясы Хажибей чебин алгандан кийин башталган. 25.09.2025, Sputnik Кыргызстан
2025-09-25T19:08+0600
2025-09-25T19:08+0600
2025-09-25T19:08+0600
дүйнөдө
россия
одесса
порт
тарых
екатерина ii
видео
орус-түрк согушу
https://sputnik.kg/img/07e9/09/19/1096757026_0:236:1080:844_1920x0_80_0_0_4b53ed1742e3e994e65999c61d749580.jpg
Кара деңиздин жээгинде, Хажибей татар-түрк айылынын жанында, 1764-жылы ушундай аталыштагы чеп салынган. Аны Ени-Дүнйа (Жаңы дүйнө — ред.) деп да айтышкан. Портто жашоо жай айында гана жанданып, коңшу Аккерман менен Измаилден товар жүктөлгөн товарлар келчү. Бардыгын орус-түрк согушу өзгөрткөн. Түрктөр 1788-жылы осмондор башкарып турган Очаковду колдон чыгарып, Хажибей түрк флотунун башкы базасына айланган. Жыйынтыгында чепти генерал-майор Осип Дерибас жетекчилик кылган орус аскерлери алат. 1791-жылдагы Яссы тынчтык келишиминин негизинде Хажибей Россияга баш-оту менен өтөт. Орустар беш аскеринен ажырап, 33ү жаракат алат. Түрктөр 200дөн ашык аскеринен айрылат, Ахмет бей аттуу жогорку паша жана миң башы, 10 офицер, 66 кичи чиндүү аскер туткундалат. Согуштан кийин император айым Екатерина II бул жерде чакан түрк чебинин, бир нече кичи айылдын ордуна орустардын аскердик-соода портун түзүүнү чечет. Ошол жылы эле азыркы Одесса шаарынын жаңы пайдубалы салтанаттуу түптөлөт. Бир жылдан кийин Хажибейдин аталышы өзгөртүлгөн. Негиз катары байыркы грек кыштагы Одессостун аталышы алынган. Бул сөз Екатеринага да жаккан. Айтылган аңыздарга таянсак, эл жаңы аталышка оңой менен көнгөн эмес. Калаага кирип келе жатканда казактар кайда бара жатканын сураганда, "Одессага" деген жоопту укканда, "кош келдиңиз" дешчү экен. Эгерде эски аталышын айтса, кирип жаткан адамдардан сыр сөзүн сурашкан дешет.
одесса
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2025
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Жаңылыктар
kg_KG
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
дүйнөдө, россия, одесса, порт, тарых, екатерина ii, видео, орус-түрк согушу, видео
дүйнөдө, россия, одесса, порт, тарых, екатерина ii, видео, орус-түрк согушу, видео
Одессанын түптөлүшү, таржымалы, мурдагы аты. Тарыхый видео
Одессанын жаралышына келсек, 1789-жылы 25-сентябрда орус армиясы Хажибей чебин алгандан кийин башталган.
Кара деңиздин жээгинде, Хажибей татар-түрк айылынын жанында, 1764-жылы ушундай аталыштагы чеп салынган. Аны Ени-Дүнйа (Жаңы дүйнө — ред.) деп да айтышкан. Портто жашоо жай айында гана жанданып, коңшу Аккерман менен Измаилден товар жүктөлгөн товарлар келчү.
Бардыгын орус-түрк согушу өзгөрткөн. Түрктөр 1788-жылы осмондор башкарып турган Очаковду колдон чыгарып, Хажибей түрк флотунун башкы базасына айланган. Жыйынтыгында чепти генерал-майор Осип Дерибас жетекчилик кылган орус аскерлери алат. 1791-жылдагы Яссы тынчтык келишиминин негизинде Хажибей Россияга баш-оту менен өтөт.
Орустар беш аскеринен ажырап, 33ү жаракат алат. Түрктөр 200дөн ашык аскеринен айрылат, Ахмет бей аттуу жогорку паша жана миң башы, 10 офицер, 66 кичи чиндүү аскер туткундалат.
Согуштан кийин император айым Екатерина II бул жерде чакан түрк чебинин, бир нече кичи айылдын ордуна орустардын аскердик-соода портун түзүүнү чечет. Ошол жылы эле азыркы Одесса шаарынын жаңы пайдубалы салтанаттуу түптөлөт.
Бир жылдан кийин Хажибейдин аталышы өзгөртүлгөн. Негиз катары байыркы грек кыштагы Одессостун аталышы алынган. Бул сөз Екатеринага да жаккан.
Айтылган аңыздарга таянсак, эл жаңы аталышка оңой менен көнгөн эмес. Калаага кирип келе жатканда казактар кайда бара жатканын сураганда, "Одессага" деген жоопту укканда, "кош келдиңиз" дешчү экен. Эгерде эски аталышын айтса, кирип жаткан адамдардан сыр сөзүн сурашкан дешет.
