10:02 17 Тогуздун айы 2019
Түз эфир
  • USD69.8500
  • EUR77.0865
  • RUB1.0855
Белгилүү режиссёр, сценарист Геннадий Базаровдун архивдик сүрөтү

Багын "Саманчынын жолу" ачкан. Алп режиссёр Геннадий Базаров тууралуу 5 факты

© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Коом
Кыскача шилтеме алуу
Кыргыздын көркөм өнөрү, белгилүү инсандары жөнүндө фактылар (307)
30910

Бүгүн белгилүү режиссёр, сценарист Геннадий Базаровдун туулган күнү. Түрдүү жанрдагы ондогон мыкты тасмалардын автору 77 жашка толду.

Буга байланыштуу Sputnik Кыргызстан агенттиги ата мекендик кинематографиянын өнүгүүсүнө опол тоодой салым кошуп, өмүрүн кыргыз киносуна арнаган инсандын чыгармачылыгы тууралуу кызыктуу фактыларды сунуштайт.

Кинону эңсеген окуучу. Геннадий Базаров 1942-жылы 14-майда Нарын облусунун Ат-Башы айылында жарык дүйнөгө келген. Атасы партиялык кызматкер болгондуктан балалыгы өлкөнүн ар кайсы бөлүгүндө көчүп-конуп өткөн. Мектепте окуп жүргөн кезинде "Советтик Кыргызстан" киножурналынын операторлорунун иштегенин көрүп, кино тармагына кызыгуусу артат. Ошол учурдан баштап ал өз кыялын ишке ашыруу максатында өз алдынча фотоаппарат менен иштегенди, сүрөт тартканды үйрөнө баштайт. 

Режиссер, сценарист и заслуженный деятель искусств Киргизской ССР Геннадий Базаров
© Фото / Александр Федоров
Базаров 23 жашында "Саманчынын жолу" тасмасын тартып, жылдызы жанган

Москвага жетүү үчүн эки жыл иштеп... Мектепти аяктаган соң, тасма тартуу жаатында тажрыйбасы жок болгондугуна карабай "Кыргызфильм" киностудиясында эки жылдай иштейт. Анткени ошол учурда Герасимов атындагы мамлекеттик кинематография институтуна тапшыруу үчүн ал жакта сөзсүз иштөө талабы болгон. Катардагы жумушчу болуп, оператор Марлес Туратбеков, Кадыржан Кыдыралиевди ээрчип, ассистент кызматын аркалайт. 1961-жылы режиссёрлук адистигине ээ болуу үчүн Москвага жол тартат.

Айтматовдун көзүнө илингенде. СССРдин борборунда билим алып жүргөн Базаровдун курстук иштерин белгилүү жазуучу Чыңгыз Айтматов көрүп, өзүнүн "Саманчынын жолу" повести боюнча тасма тартууну 23 жаштагы Геннадийге ишенип тапшырган. Ошентип, залкар калемгердин сунушу менен дипломдук иши болгон биринчи тасмасы 1967-жылы көрүүчүлөргө сунушталып, чоң киного ийгиликтүү кадам таштайт. Көркөм тасма коомчулук тарабынан жакшы кабыл алынган. 

Писатель, герой Кыргызской Республики Чингиз Айтматов с женой Марией и режиссерами Геннадием Базаровым и Болотом Шамшиевым
© Фото / Александр Федоров
Белгилүү режиссер замандаштары Чыңгыз Айтматов жана Болот Шамшиев менен

Күчтүү сүрөтчү, сценарист. Кийинки жылдары СССРдин кинематографиясынын отличниги "Каныбек", "Жаңылуу", "Буктурма", "Көчө", "Приют для совершеннолетних", "Айың", "Аномалия" өңдүү мыкты тасмаларды жаратат. Сценаристтин кесиптештери менен замандаштары аны мыкты сүрөткер деп эсептешет. Анткени Айтматов атындагы эл аралык сыйлыктын лауреаты өзүнүн эмгектерин башкача көз караш менен карап, окуяны же каарманды ачып берүүдө өзгөчөлөнүп, дайым изденүүнүн үстүндө жүрөт. 

Режиссёр, сценарист и заслуженный деятель искусств Кыргызской ССР Геннадий Базаров.
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кыргыз Республикасынын Эл артисти 60 жылдан бери кинематография тармагында эмгектенип келет

Чаалыкпаган автор. Кыргыз Республикасынын эл артисти учурда "Кыргызтелефильмде" кинорежиссёр болуп, тасма тартуудан сырткары аталган студияда көркөм кеңештин мүчөсү. Пенсия курагында болгондугуна карабай, коомдук телерадиоберүү корпорациясына 25 жылдан бери "Альтернатива" деп аталган автордук телеберүүсүн даярдап келет. Жалпы Геннадий Базаров 60 жылдан бери тасмалар менен алпурушууда. Байбичеси менен эки кыз, бир уулду тарбиялап өстүрүп, учурда алардын сый-урматына бөлөнүп турган чагы.

Тема:
Кыргыздын көркөм өнөрү, белгилүү инсандары жөнүндө фактылар (307)

Тема боюнча

Түбүң түшкүр дүйнөнүн азабы, ай! Базаровдун жүрөк тилген трилогиясы
Чемоданда чоңойгон. Актриса Шайыр Касымалиева тууралуу 8 факты
Камактагы атасын бир көрүүгө зар болгон Мар Байжиев. Драматург тууралуу 6 факты
Белгилер:
факты, режиссер, тасма, Геннадий Базаров, Кыргызстан

ЭҢ МААНИЛҮҮ