17:49 24 Жалган Куран 2019
Түз эфир
  • USD69.7419
  • EUR78.8293
  • RUB1.0936
Ички иштер министрлигинин криминалисттик коштоо жана ыкчам анализ талдоо башкармалыгынын лабораториясы

Гашиш менен апийим кантип айырмаланат? ИИМ лабораториясынан репортаж

© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Коом
Кыскача шилтеме алуу
Гүлдана Талантбекова
451 0 0

Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги өлкөдө баңгизат кандай ыкма менен жана канча убакытта аныктала турганын билип көрдү. Ички иштер министрлигинин криминалисттик коштоо жана ыкчам анализ талдоо башкармалыгынын лабораториясы менен инспектор-криминалист Алмаз Деркембаев тааныштырды.

Мындан сырткары, редакция жыл башынан бери баңгизатка байланышкан канча кылмыш иши катталып, канча зат жок кылынганын сураштырды.

Инспектор-криминалист отдела криминалистического сопровождения и оперативного анализа МВД КР Алмаз Деркембаев
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
ИИМдин криминалисттик коштоо жана ыкчам анализ талдоо башкармалыгынын лабораториясынын инспектор-криминалисти Алмаз Деркембаев

Баңгизаттардын айырмасы

Баңгизаттарды аныктоо лабораториясы 2004-жылы Баңгизатты көзөмөлдөө агенттигинин негизинде түзүлүп, 2009-жылы ИИМге өткөрүлгөн. Борбордо соттук-химиялык эки эксперт эмгектенсе, ошондой эле Ош шаарында дагы эки адис иш алып барат. Кызматкерлер химиялык, фармацевттик, биологиялык багыт боюнча билимге ээ болушу зарыл. Адистер беш жыл сайын аттестациядан өтүп турат.

Анализ наркотического вещества в лаборатории криминалистического сопровождения и оперативного анализа МВД КР
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Баңгизат эксперттерге таңгакка оролуп, чекесине тергөөчү менен шектүүнүн колу коюлуп, алынган каражат тууралуу кыска маалыматы бар кагаз менен келет

Жыл сайын өлкө боюнча миңге чукул соттук-химиялык экспертиза жүргүзүлөт. Алгач адис баңгизаттардын көп колдонулган түрлөрүнө токтолду.

"Биздин өлкөдө кара куурай өскөндүктөн колдонгондор көп болсо керек. Маселен, марихуана — кара кара куурайдын башы. Гашиш — кара куурайдын майдаланып, бутактары алынып, тазаланган түрү. Анын адамга тийгизген таасири марихуанага караганда күчтүү болуп саналат. Баңгизатка апийим өсүмдүгү да кирет. Анын "сүтүнөн" жасалган баңгизат — героин. Учурда баңгизаттын түрү абдан көп. Арасында адамдын акыл-эсине таасир бере турчу каннабис жана психотроптук заттар бар, ага маселен, спайс кирет. Биздин өлкөдө спайстын 86 түрү көзөмөлгө алынган", — деди эксперт Деркембаев.

Уничтожение наркотиков в Нижегородской области
© Sputnik / Олег Золото
Баңгизатка апийим өсүмдүгү да кирет. Анын "сүтүнөн" жасалган баңгизат — героин.

Ошондой эле ал жыл сайын баңги каражаттарынын тизмеси жаңыланып, аларга тыюу салынып турарын кошумчалады.

Баңгизатты аныктоо кандай ыкма менен жүргүзүлөт?

Шектүү адам кармалгандан кийин андан алынган затты аныктоо үчүн ыкчам тергөө кызматкерлери соттук-химиялык экспертизага жиберет. Буйрук боюнча бир айдын ичинде изилдениши керек. Адистер эң аз дегенде 2-3 күндөн тарта 10 күнгө чейинки убакытта иликтеп бүтөт.

Экспертно-криминалистическая лаборатория
© Sputnik / Сергей Венявский
Адамдын акыл эсине терс таасир эте турчу баңги заттардын бири — кокаин. Курамында никотин, кофеин жана морфин бар.

Баңгизат түрүнө жараша түс берүүсү реактивдердин жардамы менен аныкталат. Деркембаев бизге гашишти көрсөтүп берди.

1-кадам. Баңгизат эксперттерге таңгакка оролуп, чекесине тергөөчү менен шектүүнүн колу коюлуп, алынган каражат тууралуу кыска маалыматы бар кагаз менен келет. Аны эксперттер бардык жагынан сүрөткө тартып алышат.

Работа экспертно-криминалистического центра УВД по Приморскому краю
© Sputnik / Виталий Аньков
Марихуана — кара куурайдын башы

2-кадам. Андан кийин заттын салмагы өлчөнүп, салынган идиш же пакет өзүнчө таразага тартылат.

3-кадам. Сыртынан бир сыйра көз салынат.

4-кадам. Түс берүүчү реактивдер аркылуу баңгизаттын буга чейинки болжолдонгон түрү аныкталат. Алгач аз өлчөмдө чөйчөккө салынып, реактивдер менен аралаштырылат. Тыным алгандан кийин даяр суюктукту фильтр кагазына тамызышат, эгерде кочкул кызыл түстү көрсөтсө, кара куурайдан жасалуучу баңгизат болушу мүмкүн.

Оборудование в лаборатории криминалистического сопровождения и оперативного анализа МВД КР
© Фото / Алмаз Деркембаев
Баңги каражаттарын аныктоодо колдонулуучу техникалык жабдыктардын бирине газдуу хроматограф кирет.

5-кадам. Микроскоп аркылуу ботаникалык мүнөздөрүн байкоого болот.

6-кадам. Баңгизатты бир эле ыкма менен аныктап коюу жетишсиз. Жука катмарлуу хроматография (өң аныктагыч — ред.) аркылуу пластинага затты жалатып, айнек камерага жайгаштырышат. Каннабиноиддерге тийиштүү түстөр пайда болсо, демек кара куурайдан жасалган баңгизат болуп саналат.

Оборудование в лаборатории криминалистического сопровождения и оперативного анализа МВД КР
© Фото / Алмаз Деркембаев
Ал эми жалындуу ионизацияланган детектору бар газдуу хроматограф аркылуу баңгизаттардын пайызын аныктап алууга болот.

7-кадам. Баңги каражаттарын аныктоодо колдонулуучу техникалык жабдыктар бар. Ага газдуу хроматограф кирет. Маселен, бир килограмм зат келсе, анын ичинде эмнелер бар экендигин аныктоо зарыл. Эгер героин болсо, курамында героинге тийиштүү алколоиддер, кээде сатуучулар салмагын оор кылыш үчүн дары-дармек же жана башка кошулмаларды салып жибериши мүмкүн. Спиртке эритилген зат айнекке куюлуп, изилдөө үчүн аппаратка салынат. Ал жыйынтыгын 3-4 саатта берет.

8-кадам. Жалындуу ионизацияланган детектору бар газдуу хроматограф аркылуу баңгизаттардын пайызын аныктап алуу керек.

9-кадам. Соңунда заттын салмагы, түсү, курамы, пайызы жана кандай ыкма менен изилденгени жазылып, мөөр басылып, эксперттин корутундусу тергөөчүгө жиберилет.

Инспектор-криминалист отдела криминалистического сопровождения и оперативного анализа МВД КР Алмаз Деркембаев
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Деркембаев: учурда баңгизаттын түрү абдан көп. Арасында адамдын акыл-эсине таасир бере турчу каннабис жана психотроптук заттар бар, ага маселен, спайс кирет.

Жыл башынан бери 15 тоннадай баңгизат аныкталган

Баңгизаттарды мыйзамсыз жүгүртүүгө каршы күрөш кызматынын маалымат катчысы Жанна Сатарбаеванын айтымында, үстүбүздөгү жылдын 11 айынын ичинде 1234 кылмыш иши аныкталып, 15 тоннадан ашык баңгизат алынган.

Сотрудник пресс-службы УВД Ошской области Жанна Сатарбаева
© Фото / Батыр Нышанов
Баңгизаттарды мыйзамсыз жүгүртүүгө каршы күрөш кызматынын маалымат катчысы Жанна Сатарбаева

"Анын ичинен 5 килограммы — апийим, 66 килограммдан ашыгы — героин, марихуана 2 тоннадай, каннабис 10 тоннаны, психотроптук заттар 18 килограммды, гашиш 170 килограммды, башка заттар 13 килограммды түздү", — деди Сатарбаева.

Кылмышка шектелгендерден алынган заттар атайын түзүлгөн комиссия тарабынан жок кылына турганы кошумчаланды.

Тема боюнча

Телефон уурдалганда карайлабай эмне кылуу керек? ИИМ менен IT адистен кеңеш
Тирүүлөй чирип, жытыман жаныма киши тура алчу эмес... Баңги тууралуу маек
Баңгизат саткан майыптар, тонолгон Илимдер академиясы. 90-жылдардагы кылмыштар
Белгилер:
изилдөө, баңгизат, лаборатория, ИИМ, Алмаз Деркембаев, Жанна Сатарбаева

ЭҢ МААНИЛҮҮ