00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Жаңылыктар
09:00
4 мин
Ежедневные новости
10:00
4 мин
Жаңылыктар
11:00
4 мин
Ежедневные новости
12:01
3 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
14:01
3 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
Ежедневные новости
16:01
3 мин
Жаңылыктар
17:01
4 мин
Ежедневные новости
18:01
5 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 08:00
08:00
4 мин
Будь в курсе
WorldSkills в КР: зачем стране чемпионат по рабочим профессиям — и кто в нём участвует
08:05
44 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 09:00
09:00
4 мин
Күн башат
Жаңы рекорд! Бишкек бир кварталда 205 сааттан ашык жол тыгындарында турду. Жол тыгындарын чечүүнүн кандай жолдору бар?
09:05
55 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 10:00
10:01
3 мин
Тема дня
Утилизационный сбор год спустя: сколько собрали и почему переработка всё ещё буксует
10:04
41 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 11:00
11:01
3 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
Жайкы аллергия же поллиноз: эмнеси менен кооптуу?
11:04
52 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 12:00
12:01
3 мин
Максимальный репост
On air
12:05
2 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 13:00
13:01
3 мин
Күн башат
Бишкекте Бексултан Жакиевдин 90 жылдыгына арналган театр жумалыгы ачылды: анын мааниси эмнеде?
13:04
49 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 14:00
14:01
3 мин
Особый акцент
On air
14:05
60 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 16:00
16:01
3 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 17:00
17:01
3 мин
Жума жыйынтыгы
Апта ичинде болуп өткөн айрым окуяларга токтолобуз
17:05
45 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
5 мин
Тема дня
On air
18:07
30 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
5 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:01
5 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 21:00
21:01
3 мин
КечээБүгүн
Эфирге
г. Бишкек89.3
г. Бишкек89.3
г. Каракол89.3
г. Талас101.1
г. Кызыл-Кыя101.9
г. Нарын95.1
г. Чолпон-Ата105.0
г. Ош, Жалал-Абад107.1
Радиостудия Sputnik Кыргызстан в Бишкеке - Sputnik Кыргызстан, 1920
Радио

Капалбаев: кыргыздын диалектилерин чанбай тил байытууга колдонушубуз керек

© Sputnik / Асель СыдковаЭтнограф, тарыхчы Октябрь Капалбаев. Архив
Этнограф, тарыхчы Октябрь Капалбаев. Архив - Sputnik Кыргызстан, 1920, 29.05.2022
Жазылуу
Этнограф, тарыхчы Октябрь Капалбаев тилди байытууда сырттан кирген сөздөрдү которууга эмес, ички диалекти, говорлорго көңүл буруу зарылдыгын айтты.
Адамдын үч тили болуусу керек. Эне тили — бул энеси үйрөткөн, ошол диалектидеги тил. Муну менен ошол чөлкөмдө сүйлөсөң туура болот. Баарынын кулагына жатык угулган адабий тил, муну үйдөн чыккан соң колдонуу керек. Ошондой эле мамлекеттик иш кагаздары жүргүзүлгөн тил. Мындай пикирин Октябрь Капалбаев Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.
Капалбаев: кыргыздын диалектилерин чанбай тил байытууга колдонушубуз керек
Анын айтымында, учурда кыргыз тилчилер ички диалект жана говорлорду изилдөөгө көңүл бурбай келишет.
"Кыргыз тили манастын тили, дастан жаралган тил. Демек, билгенге океандай чалкыган бай тил. Билбегенге кыргызчадан кайра кыргызчага которуп берүү керек болуп калат. Мына ушундай өзгөчөлүктөрдү өзүбүз жаратуудабыз. Сырттан кирген сөздөрдү ашкере которууга далалаттанып, жыйынтыгында шылдың болуудабыз. Антпей эле сырттан кирген сөздөрдү тыбыштык өзгөчөлүктөргө алып келип, өз тилибизге ылайыкташтырып алып колдоно беришибиз керек. Мисалы, керебет, гезит деген сыяктуу. Анан да оштуктардын диалектиси анан нарындыктар минтип сүйлөйт дебестен, диалектилерди изилдеп, тилибизге кошуп, адабий тилди байытышыбыз керек. Тил мына ушинтип байып, жок болуп кетпей бир учурда жеңил да, адабий да тилге айлана алат", — деди Капалбаев.
Ал тилдин байышы же өлүп жок болуусу ар бир ошол тил ээлеринин колунда экенин кошумчалады.
Жаңылыктар түрмөгү
0