Кыргызстандын ХХ кылымдагы окуу жайлары. Сүрөттөгү тарых

Кыргызстанда биринчилерден болуп Кыргыз мамлекеттик университети пайда болгон. Ачылышынын расмий датасы 1951-жыл делгени менен окуу жай 26 жыл мурун Кара-кыргыз агартуу институту негизделгенден тарта эле иштей баштаган. Университеттин аталышы 7 ирет өзгөрүп, соңку ирет 2002-жылы "улуттук" статусу ыйгарылган.

Сүрөттө И.Скрябин атындагы кыргыз улуттук агрардык университети. Алгачкы студенттерин 1933-жылы кабыл алган. Анда билим алам дегендердин саны болгону 53 киши болуп, университет ал убакта Кыргыз зооветеринардык институту деп аталчу. Ошондон бери окуу жайдын аталышы үч жолу өзгөрүп, азыркысы 2009-жылы берилген.

1939-жылы Кыргыз мамлекеттик медицина институту ачылып, жападан жалгыз "дарылоо" адистигине 200 адам тапшырган. Азыркы Иса Ахунбаев атындагы Кыргыз мамлекеттик медицина академиясы деген аталышты окуу жай 2008-жылы алган.

Улуу Ата Мекендик согуштун аяктаар алдында, 1945-жылы, өлкөдө Кыз-келиндердин педагогикалык училищеси ачылган. И.Арабаев атындагы кыргыз мамлекеттик университет болгучакты алты жолу атылышы өзгөргөн. 1952-1992-жылдар аралыгында окуу жай Владимир Маяковскийдин атында болчу.

И.Раззаков атындагы кыргыз мамлекеттик техникалык университетинин тарыхы 1953-жылы КМУ алдындагы техникалык факультеттин ачылышы менен негизделген. Өз имаратына окуу жай бир нече жылдан кийин ээ болуп, азыркы аталышын 1993-жылы алган.

1955-жылы Кыргыз мамлекеттик дене тарбия институт ачылып, 2005-жылы Мамлекеттик дене тарбия жана спорт академиясына өзгөргөн. Окуу жай бул убакыт ичинде 20 миңден ашуун спортчуну даярдап чыгарган.

1967-жылы Кыргызстанда алгачкы ирет көркөм окуу жайы ачылып, учурда бул мекеме Бүбүсара Бейшеналиева атындагы кыргыз мамелкеттик маданият жана искусство университети деп аталат. Окуу жайдын аталышы үч ирет өзгөрүп, 1993-жылы ич ара бөлүнүп, натыйжада Кыргыз улуттук консерваториясы жаралган.

1925-жылы Ошто педагогикалык профилдеги билим берүүчү мекеме пайда болгон. Аны менен А.Мырсабеков атындагы Ош гуманитардык-педагогикалык институттун тарыхы башталган.

1939-жылы түштүк калаада Ош мугалимдер институту ачылып, 10 жылдан кийин анын базасында Ош педагогикалык институту негизделген. 1992-жылы Ош мамлекеттик институту болуп өзгөрүп, кийинчерээк университет статусу ыйгарылган.

Ошто мындан тышкары орто жана атайылаштырылган окуу жайлар да ачылган. 1932-жылы айыл чарьба кызматкерлерин даярдаган Айыл чарба техникуму иштей баштаган. Ошол мезгилден бери окуу жайдын аталышы эч өзгөргөн эмес.

Сүрөттө 1926-жылы негизделген Жалал-Абад педагогикалык техникуму чагылдырылган. Ал убакта ири окуу жайлардын бири болуп саналып, 1993-жылы Жалал-Абад мамлекеттик университетинин бир бөлүгү катары өз алдынчалуу ишмердигин токтоткон.

Жалал-Абад медициналык училищеси учурда колледж катары таанымал. Мындан тышкары, облуста Экономика жана ишкерлик университети, Укук жана бизнес академиясы бар.

Сүрөттө Каракол шаардык профессионалдык-техникалык училищеси. Бүгүнкү күндө бул окуу жай иштебейт, бирок шаарда СССРдин убагынан бери сакталып калган бир нече окуу жай бар. Аларга Касым Тыныстанов атындагы Ысык-Көл мамлекеттик университети, Алышпаев атындагы Кооперация институту, Кооперативдик техникум, ошондой эле медициналык, педагогикалык жана музыкалык училищелер иштейт.