23:32 19 Жетинин айы 2019
Түз эфир
  • USD69.8500
  • EUR77.3240
  • RUB1.0953
Азия оюндарында жылдызы жанган жиу-житсучу Төрөхан Багынбай уулу Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигинде

Атам мен үчүн тилек кылганын уктум... Азиада чемпиону Төрөхандын ачык маеги

© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Спорт
Кыскача шилтеме алуу
Азия оюндары — 2018 (47)
216510

Азия оюндарында жылдызы жанган жиу-житсучу Төрөхан Багынбай уулу Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигине эксклюзивдүү маек куруп, жеңиши, спорттогу жолу, үй-бүлөсү тууралуу кеп кылды. Аны менен журналист Гүлдана Талантбекова маектешти.

Эске сала кетсек, Кыргызстандын курама командасы ушул тапта спорттун бир нече түрү боюнча Индонезиядагы Азия оюндарында күчүн сынап жатат. Алгачкы алтынды жиу-житсу спорту боюнча Төрөхан Багынбай уулу алып келген болчу.

— Азиададагы алтын медаль кыргыз жиу-житсу спортунда, анын ичинде сиздин карьераңызда ири ийгилик болду окшойт. Мелдешке канча убакыт даярдандыңыз?

— Төрт жыл мурда Азия оюндарынын катарына жиу-житсу киргенин уккам. Ошол күндөн тарта бул спортко көңүлүмдү коюп, Бишкекте, Москвада машыга баштадым. Өзүм Ошто жашайм. 

Кыргызстанский спортсмен Торохан Багынбай уулу, который завоевал золотую медаль по джиу-джитсу на Азиатских играх
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Жиу-житсучу Төрөхан Багынбай уулу Азия оюндарында алтын байге уткан

— Сырттан караган кишиге билинбегени менен алтын байге үчүн күрөшүү оор эле болсо керек…

— Олимпиада оюндарынан кийинки маанилүү мелдеш Азия оюндары болуп эсептелинет. Ар бир спортчу катуу даярданат. Бардыгы утам дейт, бирок Кудадын буйругу болот экен.

Кармаштар оор болду. Жалпысынан беш жолу татамиге чыгып, ирандык, казакстандык, түркмөнстандык, таиланддык, аравиялык балбандар менен кез келдим. Жарым финалдагы атаандашым эсимде көбүрөөк калды, чечүүчү кармашка жолдомо утабыз деп аябай аракеттендик.

Жиу-житсу боюнча күчтүү спортчулар Бириккен Араб эмирлигинен келишти. Ал жакта аталган спортту абдан колдошот, атургай 2024-жылы Олимпиада оюндарына киргизебиз деген аракеттери күч экен. 

Спортсмены Талиб Алкирби из Объединенных Арабских Эмиратов и Торокан Багинбай Уулу во время финала по джиу-джитсу
© REUTERS / Issei Kato
Төрөхан Багынбай уулу алгач эркин күрөш менен машыгып, кийинчерээк грэпплинг менен жиу-житсуга өткөн

— Оюндун баштапкы күндөрүндө алтындар колдон учуп кеткендей эле болду, бир саамга үмүт үзүп турганда сиз жарк эте чыга калдыңыз. Эми жиу-житсу десе Төрөханды эстешет го…

— Грек-рим, эркин күрөш боюнча балбандар мелдешип жатканда күйөрмандык кылып отурганбыз. Алар алтын албаганы менен алдыңкы орундарды ээлеп эң жакшы жетишкендикке ээ болушту. Биз дагы намыска жарайлы деп ичибизден тиленип отурдук.

Өзүм алтын утканда абдан сүйүндүм. Бирок сыртыма чыгарган жокмун. Өзгөчө гимн ойногондо араң кармандым. Анан кийинүүчү жайга барганда ыйлап-ыйлап алдым. Андай учурда кылган эмгегиңди, машыктыруучунун аракетин ойлоп ыраазы болот экенсиң. Спортчулар үчүн намыска жарап, өлкөңдүн туусун көтөрүү — чоң жоопкерчилик.

Үйдөгүлөргө байланышып сүйүнчүлөйүн десем, алар эбак угуп мени куттуктап жатышпайбы. Айтор өзгөчө ирмемдерди баштан кечирдим. 

  • Азиатские игры 2018. Джиу-джитсу до 69 кг. Награждение
    Жиу-житсучу Төрөкан Багынбай уулу Азия оюндарынан алгачкы алтын медалды алып келген
    © REUTERS / Issei Kato
  • Азиатские игры 2018. Джиу-джитсу до 69 кг. Награждение
    Балбан татамиде 69 килограмм салмакта күч сынашкан.
    © REUTERS / Issei Kato
  • Азиатские игры 2018. Джиу-джитсу до 69 кг. Награждение
    Ал 1/16 кармашта ирандык, квалификациялык кармашта казакстандык, чейрек финалда түркмөнстандык, жарым финалда таиланддык спортчуларды уткан. Ал эми финалда Бириккен Араб эмирлигинен келген Алкирби Талибди 2:0 упай эсебинде жеңип, Азия оюндарынын чемпиону аталды.
    © REUTERS / Issei Kato
1 / 3
© REUTERS / Issei Kato
Жиу-житсучу Төрөкан Багынбай уулу Азия оюндарынан алгачкы алтын медалды алып келген

— Азия оюндарында байге алгандарга мамлекет тарабынан жакшы акча берилет деген сөздөр жүрүп жатат. Эмнеге короторуңузду ойлондуңузбу?

— Үй-бүлөмө берем, бардык суроону чоңдор чечет (күлүп). Керекке жараса болду. 

— Оюндан кийин жылдызыңыз жанды. Айланадагы адамдардын мамилесин байкадыңызбы?

— Дос, тууган, тааныштарымдын өзгөрүп кеткенин деле байкаган жокмун. Башында интернеттен куттуктоолор көп болду, жооп бере албай калсам кечирим сурайм. Кудай буюрса өлкөдө жиу-житсу мындан да өнүгүп, жаштар машыгып баштайт деп ойлойм. 

Кыргызстанский спортсмен Торохан Багынбай уулу, который завоевал золотую медаль по джиу-джитсу на Азиатских играх во время интервью
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Төрөхан Багынбай уулу: грэпплингден дүйнөнүн, Азиянын чемпиону аталып, бир нече ирет байгелүү орундарга татыгам

— Спортту эркин күрөштөн баштап, кийинчерээк грэпплинг менен жиу-житсуга өтүп кетипсиз. Өкүнгөн учурлар болду беле?

— Күрөш менен жаштайыман алектенип, алгач Оштогу залда, андан кийин Бишкектеги Шералы Сыдыков атындагы спорт мектепте машыктым. Аны бүткөндөн кийин апам үйдүн кичүүсү деп жанына чакыртып алган.

Претендентка на титул UFC в наилегчайшем весе Валентина Шевченко
© Фото / предоставлено федерацией Тайского бокса КР
Студент кезде бир тууган агам жана машыктыруучум Баяман "жиу-житсу өнүгүп келе жатат" деп бул спортко келишиме түрткү берип, Москвага машыгууларга жибере баштады. Деги эле спортко алып келген бир тууган агаларым болду, улуусу Улан кикбоксчу, андан кийинкиси Баяман күжүрмөн самбо менен алектенген.

Былтыр жиу-житсу боюнча Абу-Дабиде өткөн дүйнө чемпионаты ийгиликсиз болуп калды Быйыл ноябрда Швецияда өтөт деп жатат, Кудай кааласа катышабыз. Анткен менен грэпплингден дүйнөнүн, Азиянын чемпиону аталып, бир нече ирет байгелүү орундарга татыгам.

Балбандар жиу-житсуда кимоночон, грэпплингде рашгард (футболка, шорта, лосинанын топтому) менен күрөшөт. Кыймыл-аракет, ыкмалары абдан окшош. 

Спортсмен из Кыргызстана Торокан Багынбай Уулу празднует победу после финальных боев по джиу-джитсу в Азиаде. Джакарта, 24 августа 2018 года
© REUTERS / Issei Kato
Багынбай уулу: кудай буюрса өлкөдө жиу-житсу мындан да өнүгүп, жаштар машыгып баштайт деп ойлойм

— Апаңыз Чолпон Жүзбаева редакцияга берген маегинде баламды үч айдан бери көрө элекмин, сагындым деди эле…

— Апам мындай күндөрү деле үйгө кеч келсем кыжалат боло берет (күлүп). Негизи бир нече айлап машыгууга кеткен күндөрүм көп болот. Эненин сезими күчтүү, ар дайым санааркап турат. Мелдешке даярданган күндөн тарта бата кылып, тиленип жүрдү, жеңишимден мурда аман-эсен келишимди күттү. Кыргызстанга келгенде кучактап, көзүнө жаш алып тосуп алды.

— Апаңыз үч уулду жалгыз тарбиялап чоңойтконун, жолдошу менен сиз төрт жашында эки жолго түшкөнүн айтты эле. Ошентсе да эркек бала атасына катташып турат деп коюшат экен.

— Атам менен кээде жолугуп, сүйлөшүп турабыз. Угушум боюнча, мелдешке жөнөп жатканда бата тилеп, ниет кылыптыр… Эми кандай болгон учурда деле ал менин атам да. 

Мать обладателя золотой медали Азиатских игр Торохана Багынбай Уулу Чолпон Жузбаева
© Фото / Улан Багынбай уулу
Үч бир туугандын кичүүсү, апасы мектеп мугалими

— Үйдүн кенжеси экенсиз, үйлөн деше элекпи?

— Менден улуу агам үйлөнө элек. Биз бир аз кое турабыз го, алдыда спорт багытында жакшы пландар бар. Негизи сүйлөшкөн кызым деле жок.

— Спорттон тыш эмне менен алектенесиз?

— Кесибим боюнча юристмин. Эртең менен кечинде машыгуу бар, ошону менен күнүм баткандай сезилет. Спортто ийгилик жаратам десең көп нерседен баш тартканга туура келет экен. Маселен, досторуң менен жолугууда, бир жакка барып эс алып келүүдө убактыңды аяп каласың. 

Золотая медаль кыргызстанского спортсмена Торохана Багынбая уулу, который выиграл турнирпо джиу-джитсу на Азиатских играх
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
2024-жылы Олимпиада оюндарынан алтынга жетем деп ниет кылуудамын

— Түштүк жергесинде спортчуларды көккө ыргытып, укмуш салтанат менен тосуп алышчу эле. Киндик каныңыз тамган жерге али бара элексизби?

— Курама команда түгөл болсок өлкө башчы менен жолугушуу өткөрөт экенбиз, ошондон кийин барам го. Болбосо тууган уруктан тарта, айыл өкмөт, акимге чейин чалып жатышат.

— Келечекте эмне тууралуу кыялданасыз?

— Буюрса 2024-жылы Олимпиада оюндарынан алтынга жетем деп ниет кылуудамын. Ага чейин үйлөнүп алышым керек, жашым 25ке келип калды.

Тема:
Азия оюндары — 2018 (47)

Тема боюнча

Азиада чемпиону Төрөхан Багынбай уулунун энеси: үч уулду жалгыз тарбияладым
Азиададан алгачкы алтын! Төрөкан Багынбай уулу намыска жарады. Толкуткан сүрөттөр
Ата, күмүш болсо да алтындай кабыл алыңыз! Акжол Махмудовдун видеосу
Төрөхан Багынбай уулу — өмүр баяны
Белгилер:
джиу-джитсу, ийгилик, интервью, Спорт, жеке жашоо, алтын, медаль, Азия оюндары, Төрөхан Багынбай уулу

ЭҢ МААНИЛҮҮ