Мамытов: пенсиялык система элге эле эмес, экономикага да таасирин тийгизет
© Sputnik / Кенжебай Сатканалиев
Жазылуу
Жусуп Абдрахманов атындагы Президентке караштуу мамлекеттик башкаруу академиясынын жаңы экономика кафедрасынын жетекчиси Улукман Мамытов пенсиялык системалардын өлкө экономикасына таасири тууралуу айтып берди.
Пенсиялык система туура жолго коюлса ал жөн гана пенсионерлерге каражат болуп тийбей, ага чейин иштетилип, өлкө экономикасына ири киреше алып келе ала турган каражат. Мындай пикирин Улукман Мамытов Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.
Анын айтымында, дүйнөдө эң көп пенсияны япониялыктар алат.
"Пенсиялык система ар мамлекетте ар башка. Ал тургай кээ бир өлкөлөрдө дээрлик жок. Ошентсе да бул дүйнөлүк экономикада өз орду бар, кенен жайылган программа. Пенсиялык система — бул бир гана социалдык долбоор эмес, чынында бул экономикалык программа. Анын негизги максаты — адамдар улгайганда өкмөттөн акча алып, жашоосун өткөрүүгө багытталган долбоор катары көрүнгөнү менен чынында туура жолго коюлса өлкө казынасын бекемдеп, көбөйтүп туруучу туруктуу киреше булагы. Ал үчүн ошол өлкөдө бул тармакта мыкты финансисттер болуусу шарт. Учурда иштеп жаткан адамдар 20-30-40 жылдан кийин алам деп акчасын чогултуп жатпайбы, ошону туура иштетсе эбегейсиз киреше алып келет. Мындан сырткары, дүйнөдө эң көп сатып алуучулар да пенсионерлер болуп эсептелет. Демек, өлкө өз пенсионерлерине канчалык көп каражат берсе, алар кайра эле ар нерселерди сатып алып мамлекеттин казынасына пайда алып келишет", — деди Мамытов.
Экономист Батыш өлкөлөрүндө эл аралык деңгээлде деле чоң өзгөрүүлөр болуп кетпегенине токтолду.
"Өлкөлөр арасында айта турган болсок, Батыш мамлекеттери мурдагыдай ачык бастырып кирип басым көрсөтө алышпайт. Анткени чек ара, мамлекеттердин макамы дегендей юридикалык маселелер бар. Бирок ресурска бай, өлкөсү кедей болгон мамлекеттерде түрдүү жолдор менен алардын аткаминерлерин "сатып алып", алардын тапкан каражатын англиялык банктарда сактап, ошону менен аларды ооздуктап турушат десек болот. Мына ушундай ыкма менен чыгарып кеткен ири каражатынан айрылып калуудан коркуп, өз өлкөсүнүн келечегине каршы келген кадамдарга да айла жоктон барышы мүмкүн. Мындан башка дагы бир ыкмасы бар — ар кандай грант, насыяларды убадалашып, өз кызыкчылыктарын көздөгөн документтерге кол койдурушат. Айтор, Батыштын эл аралык саясатында экономикалык басым эч жакка жоголуп кеткен жок", — деди Мамытов.
Ал пенсиялык фонддордун жүргүзгөн акылдуу саясаты ошол өлкөдөгү пенсиялык системанын келечегин аныктай турганын кошумчалады.
