Кыргызстандык серепчи Сириядагы утурумдук тынчтык тууралуу: оюнчулар түрдүү максатты көздөшөт

БИШКЕК, 12-фев. — Sputnik. Сириядагы жарашууну бардыгы каалайт, бирок ошол эле учурда ар бир оюнчу бул процессте өз кызыкчылыгын көздөйт. Мындай пикирин КР президентинин алдындагы Мамлекеттик башкаруу академиясынын мамлекеттик саясатты изилдөө институтунун директору Айбек Султангазиев билдирди.

Сирияны колдоо боюнча эл аралык топтордун чогулушунда өлкөнүн ар бир аймагына гуманитардык жардам жеткирүү, араб мамлекеттери менен согушту токтотуунун жолдорун бир жуманын ичинде чечүүнү белгилешти.

Россиянын президенти Владимир Путин РФтин Тышкы иштер министрлигинин активдүү аракети Сириядагы тынчтык процессин жөнгө салууга мүмкүндүк бергенин билдирди. Орус тышкы иштер министри Сергей Лавров Россия Сириянын бирдиктүү, туруктуу жана светтик өлкө болушун каалай турганын баса белгиледи. РФтин Тышкы иштер жана Коргоо министрлиги Сириядагы аскерий аракеттер тынч жашаган элге же өлкөдөгү оппозицияга эмес, бир гана "Ислам мамлекети" террордук тобуна багытталганын буга чейин бир канча жолу маалымдаган. 

Кыргызстандык эксперттин баамында Сирияда эртең эле тынчтык орноп калат деп айтууга азыр эрте. Ошентсе да канчадан бери ордунан козголбой турган маселе жанданды.

"Бардык эле тараптар сүйлөшүүлөргө жарашуу үчүн так максаттары менен келген жок, ал көптөгөн убакытка чейин созулушу мүмкүн", — дейт Султангазиев.

Россия көп полярдуу тынчтык саясатын пландуу аткарып, Сириянын бүтүндүгүн сактап калууга аракет кылган аймактагы күчтүү геосаясий оюнчу. Абалды жөнгө салуу үчүн ал "күчүн көрсөтүүгө" да туура келди. Мындай аракеттер Асадды кулатып, анын ордуна өздөрүнө жакын кишини алып келүүнү каалаган Вашингтонду аябай кыжырдантууда дейт эксперт.

"Сауд Аравиясы менен Түркиянын "Ислам мамлекети" террордук тобуна каршы күрөшүүгө кийлигишүү ниетинен улам абал оорлоп жатат. Ошол эле учурда тараптар өз кызыкчылыктарын көздөөдө", — дейт Султангазиев.

Түркия өз аймагында күрддөрдүн мамлекети пайда болушунан корккондуктан Сириянын аймагындагы күрд көтөрүшчүлөрүн дагы жоготууга аракет кылууда. Сауд Аравиясынын дагы абалга өзүнүн көз карашы бар, анын ичинде диний ишенимдердин да түрдүүлүгүн кошууга болот. Эгер абал дагы курчуй турган болсо, согуш тутанып, Жакынкы Чыгышка жана Перси булуңдагы мамлекеттерге чейин жайылышы ыктымал. Ал мунай заттарынын тартыштыгына алып келип, баалардын көтөрүлүшүн шартташы мүмкүн. Эксперт мындай абалдан улам, Россия күчтөнөрүн түшүнгөн АКШ сүйлөшүүлөрдү жүргүзүшү ыктымалдыгын кошумчалады.

Сириядагы конфликти чыңалтуу үчүнчү дүйнөлүк согушка алып келиши мүмкүндүгүн, андыктан Сириядагы тынчтык бардыгына аба менен суудай керек экенин Султангазиев баса белгиледи.

Автордун пикири редакциянын көз карашын билдирбейт