https://sputnik.kg/20260526/sssrdegi-olum-zhazasy-1101533069.html
Мамлекетке чыккынчылык кылгандарга, тыңчыларга колдонулган. СССРдеги өлүм жаза
Мамлекетке чыккынчылык кылгандарга, тыңчыларга колдонулган. СССРдеги өлүм жаза
Sputnik Кыргызстан
БИШКЕК, 26-май — Sputnik. 1947-жылы ушул күнү, тагыраагы, 78 жыл мурда СССРде өлүм жазасы жокко чыгарылып, бирок көп узабай эле кайра киргизилген. 26.05.2026, Sputnik Кыргызстан
2026-05-26T22:09+0600
2026-05-26T22:09+0600
2026-05-26T22:09+0600
ссср
өлүм жазасы
кылмыш
тыңчылык
идеология
эмгекчи
https://sputnik.kg/img/07ea/05/1a/1101532232_0:526:2048:1678_1920x0_80_0_0_5a529c22db2844e3863c6d39e598deca.jpg
БИШКЕК, 26-май — Sputnik. 1947-жылы ушул күнү, тагыраагы, 78 жыл мурда СССРде өлүм жазасы жокко чыгарылып, бирок көп узабай эле кайра киргизилген. 1947-жылы 26-майда СССР Жогорку Советинин президиуму жарлык чыгарат да, бардык өлүм өкүмдөрүн 25 жылдык эмгек лагерлериндеги абакка алмаштырат. Советтер Союзу өлүм жазасын жокко чыгарган дүйнөдөгү алгачкы ири мамлекет болгон. Улуу Британияда жана Францияда бул өкүм ондогон жылдардан кийин гана жоюлган. Бирок 1950-жылы 12-январда өлүм жазасы кайра калыбына келтирилип, ал мамлекетке чыккынчылык кылгандарга, тыңчыларга жана диверсанттарга карата колдонула баштаган. Бул чечим совет бийлиги тарабынан ЦРУ сыяктуу чет элдик чалгын кызматтары менен иштешүүгө каршы кандуу согуштун шартында кабыл алынган. 1960-жылы өлүм жазасы Кылмыш-жаза кодексинде өзүнчө берене катары көрсөтүлгөн. Ал мамлекетке чыккынчылык, тыңчылык, террордук актылар, диверсиялар, бандитчилик, киши өлтүрүү, ошондой эле аскердик мезгилдеги кылмыштар (мобилизациядан качуу, дезертирлик, талап-тоноо, өз эрки менен душманга багынуу, согуш аймагындагы жарандарга карата зомбулук) үчүн каралган. Кийинки жылдары өлүм жазасы каралган кылмыштардын тизмеси кеңее баштаган. 1961-жылы ага өзгөчө ири өлчөмдөгү уурдоо, ал эми 1962-жылы милиция кызматкеринин өмүрүнө кол салуу, зордуктоо жана пара алуу сыяктуу оор кылмыштар кошулган. Бүгүнкү күндө Россиянын Кылмыш-жаза кодексинде өлүм жазасы каралганы менен ага мораторий жарыялангандыктан колдонулбайт. Россиянын Кылмыш-жаза кодексиндеги 59-беренеде буга түшүндүрмө берилген.
ссср
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Жаңылыктар
kg_KG
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ссср, өлүм жазасы, кылмыш, тыңчылык, идеология, эмгекчи
ссср, өлүм жазасы, кылмыш, тыңчылык, идеология, эмгекчи
БИШКЕК, 26-май — Sputnik. 1947-жылы ушул күнү, тагыраагы, 78 жыл мурда СССРде өлүм жазасы жокко чыгарылып, бирок көп узабай эле кайра киргизилген.
"Эмгекчилердин көп сандагы өтүнүчү боюнча", — деп түшүндүргөн бийлик өкүлдөрү.
1947-жылы 26-майда СССР Жогорку Советинин президиуму жарлык чыгарат да, бардык өлүм өкүмдөрүн 25 жылдык эмгек лагерлериндеги абакка алмаштырат.
Советтер Союзу өлүм жазасын жокко чыгарган дүйнөдөгү алгачкы ири мамлекет болгон. Улуу Британияда жана Францияда бул өкүм ондогон жылдардан кийин гана жоюлган.
Бирок 1950-жылы 12-январда өлүм жазасы кайра калыбына келтирилип, ал мамлекетке чыккынчылык кылгандарга, тыңчыларга жана диверсанттарга карата колдонула баштаган. Бул чечим совет бийлиги тарабынан ЦРУ сыяктуу чет элдик чалгын кызматтары менен иштешүүгө каршы кандуу согуштун шартында кабыл алынган.
1960-жылы өлүм жазасы Кылмыш-жаза кодексинде өзүнчө берене катары көрсөтүлгөн. Ал мамлекетке чыккынчылык, тыңчылык, террордук актылар, диверсиялар, бандитчилик, киши өлтүрүү, ошондой эле аскердик мезгилдеги кылмыштар (мобилизациядан качуу, дезертирлик, талап-тоноо, өз эрки менен душманга багынуу, согуш аймагындагы жарандарга карата зомбулук) үчүн каралган.
Кийинки жылдары өлүм жазасы каралган кылмыштардын тизмеси кеңее баштаган. 1961-жылы ага өзгөчө ири өлчөмдөгү уурдоо, ал эми 1962-жылы милиция кызматкеринин өмүрүнө кол салуу, зордуктоо жана пара алуу сыяктуу оор кылмыштар кошулган.
Бүгүнкү күндө Россиянын Кылмыш-жаза кодексинде өлүм жазасы каралганы менен ага мораторий жарыялангандыктан колдонулбайт.
Россиянын Кылмыш-жаза кодексиндеги 59-беренеде буга түшүндүрмө берилген.
"Өлүм жазасы адамдын өмүрүнө каршы багытталган өзгөчө оор кылмыштар үчүн гана белгилениши мүмкүн. Ал аялдарга, 18 жашка чыга элек кезде кылмыш жасагандарга жана өкүм чыгарылган учурда 65 жашка жеткен эркектерге карата колдонулбайт", — деп жазылган анда.
