БИШКЕК, 2-июн. — Sputnik. Бүгүн "Тибиртке" рубрикасында фразеологизмдерди чечмелөөнү улантууну чечтик. Тилекке каршы, кыргыз тилинде миңдеген фразеологизмдер болгону менен алардын көпчүлүгү билбестиктен же заманга жараша актуалдуулугун жоготуп койгон. Аларды чечмелөөгө филология илимдеринин кандидаты Ишенбек Султаналиев жардам берди.
Балакетиңди алайын — жамандык менен кыйынчылык сага эмес, мага келсин, оор жүгүңдү мен көтөрөйүн деген маанилерди түшүндүрөт. Мындай кепти көбүнчө ата-эне, чоң ата, чоң энелер балдарына айтышат.
Бала салуу — бул убактысынан эртерээк тууп койгон малга айтылат. "Кой бала салып койду" десе мөөнөтүнөн эртерээк туулуп өлүп калды дегенди билдирет. Аталган фразеологизм малга гана айтылат.
Балык жон — илгери шифер жок маалда тамдардын үстүн балык жон кылып салышкан. Бул ортосу көтөрүңкү, эки жак капталы эңкейип кеткен деген маанини билдирет. "Балык жон болуп жатат" деп дөбөлөр менен тоо кыркаларын да айтышкан.
Баскан изин бычактоо — бир адамга касташууну билдирет. "Душмандын көзүн тазалаш керек, анын жашоого акысы жок, өлтүрүп салуу керек" деген мааниде колдонулат.
Бабасын таанытты — бирөө жарым "мен ага бабасын таанытам" десе жаманчылык кылганы жатканын түшүнсө болот. Себеби айтылган фразеологизм жаман көргөн адамдын артынан түшүү аны кыйноо, жамандык жасоо дегенди билдирет.
Багың байлангыр — жакшылык көрбөй кал деген сөздүн синоними болуп, каргыш иретинде айтылат.
Бал тилге салуу — жагымдуу сөздөрдү сүйлөп адамды алдоо, азгыруу дегенди билдирет. Бал тилге салган адамдын артында туура эмес максаты болушу мүмкүн.
