Ачылыш жасагандай...
Бир нече күн мурда АКШ Мамлекеттик департаментинин алдындагы Глобалдык кызматташуу борбору "Россиянын пропаганда жана дезинформациясынын экосистемасынын негиздери" деген аталыштагы докладын жарыялады.
Авторлор "өнөктөш мамлекеттерге, жарандык коомго, окумуштууларга, ЖМКга жана дүйнө коомчулугуна Россиянын аракеттеринин тактикасын ачып берип, алардын дезинформация жана пропагандага каршы жамааттык түрдө жооп беришин" көздөгөн.
Согуш тарыхынын кайра жазылышына Германия эмне үчүн каршы? Саресеп
Биринчи караганда баары ишенимдүү көрүнөт. 75 беттик текст, 313 шилтеме, графикалар жана таблицалар... Мен аны убакыт коротуп, толугу менен окуп чыктым. Албетте, "ачылыш" жасалган учурлар дагы болуптур. Мисалы, Россия өз көз карашын коомчулукка таратуу үчүн массалык маалымдоо каражаттарын колдонот экен. Баса, башка өлкөлөр дагы Кремлдин бул гениалдуу амалын өздөштүрүп алышы керек экен. Дагы бир масал, Россияда мамлекеттик ЖМКлар (мисалы, ошол эле "Звезда") жазган маалыматтарды башка медиалар алып, андан ары интернетке тарап кетет экен. Менимче, авторлор интернеттин, андагы маалыматтын тарап кетүү өзгөчөлүктөрүн жаңы эле өздөштүрүп жаткан окшойт.
Докладда россиялык алдыңкы ЖМКлар тууралуу дагы "таң калычтуу" фактылар камтылган. Көрсө, Россияда мамлекетке тиешелүү телеканалдарды, басылмаларды жана интернет сайттарды эмнегедир мамлекеттик идеологияны колдогон адамдар башкарат экен. Мына кызык!
Россиянын АКШдагы элчилиги Мамдепартаменттин доклады боюнча пикирин билдирди
Докладдын негизги маңызы — Москванын дүйнөлүк көйгөйлөргө карата кандай гана ою, билдирүүсү, пикири болбосун, ал сөз эркиндиги катары эмес, Россиянын пропагандасы, калпы, батыш элин акылдан адаштыруу аракеттери экенин көрсөтүү.
Бир гана ушул ой докладдын бардык илимий баалуулугун жокко чыгарып салды деп айткың келет. Бирок анда башынан эле баалуулук болбогондой көрүнөт.
Чынын айтканда, бул 75 беттик макала куру бекер убакыт коротуу болуп калгандай. Анын негизи максаты — Россиянын жүзүн ачуу эмес, мамлекеттик катчы Майк Помпеонун буга чейинки Глобалдык кызматташуу борборун каржылоону көбөйтүп берүү өтүнүчүн бышыктоо болуп калыптыр.
"Вакциналар жарышы": Батыш башка эмдөөнү тааныгысы жок
Бакыт байлыкта эмес
Бул докладга россиялык саясатчылар менен серепчилердин бир чети күлкүсү келип, экинчи чети жек көрүп карашына таң калбай деле койсо болот.
Чынында көпчүлүк муну олуттуу кабыл алган жок, жөн гана кезектеги куру бекер алышуу катары баалады. Бирок биздикилер анын авторлордо өз эмгегин жарыялоого олуттуу себеп болгонун айтышты.
"Россияга каршы бул докладдын чыгышы АКШ саясатчылары азыр өлкө ичинде жана дүйнөдө болуп жаткан нерселер боюнча алардыкына дал келбеген пикирлердин айтылышынан коркуп жатканынан кабар берет", — деди депутат Сергей Железняк.
Мисалы, RT менен Sputnik агенттигинде батыш ЖМКларына караганда акчасы аз. Бирок АКШны чочулатып жаткан альтернативдик көз караш бар.
Кимдир бирөөгө дагы деле батышта сөз эркиндиги бардай сезилиши мүмкүн. Бирок андай эмес. Көпчүлүк маселелер боюнча (биринчи кезекте идеологиялык мүнөздөгү) америкалык ЖМКлар Советтер Союзу учурундагы гезиттерди эске салат. Жалгыз, саясий жактан туура деп эсептеген көз карашты гана чагылдырышат.
Ошол таңууланган көз караштан тажаган батыш эли альтернативдик пикир издеп, аны англис тилдүү орус ЖМКларынан таап жатат. Албетте, бул АКШ үчүн чоң көйгөй. Анткени дүйнөнүн маалымат тармагын башкаруу америкалык үстөмдүктүн негизи болуп эсептелет.
Ошондуктан Россиянын Тышкы иштер министрлигинен айтышкандай, Вашингтон өздөрүнүкүнөн башка пикирлердин баарын сындап, Американын "талаптарына" жооп бербеген бардык маалыматты жок кылууга аракет кылууда. Ал эми сын жардам бербей калган учурда санкцияларды киргизип коет (мисалы, кытайлык TikTok).
"Кара схема": ички душманы АКШны соо койбой, Россияны сактап калышы мүмкүн
Чындыгында мындай жоруктар АКШнын геосаясий мүмкүнчүлүктөрүн бир топ алсыратып коет. Мисалы, Кытайды токтотуу боюнча Россияны колдонгусу келгени жана башка көптөгөн көйгөйлөрдө.
Акыркы учурда бир топ адистер Вашингтонго Москва менен прагматикалык диалогго барууну сунуштап келишет. Дал ушундай кайрылуу менен бийликке АКШнын эң көрүнүктүү 103 серепчиси ачык кат жолдогон.
Бирок депутат Сергей Железняктын айтымында, мындай оппоненттердин кайрылуусу Глобалдык кызматташуу борборунун доклады сыяктуу эле Россия-Америка диалогуна балта чаап, эки өлкөнүн ортосундагы ишенбөөчүлүк кризисин дагы бир нече жылга созуп койчудай көрүнөт.
