01:23 03 Теке 2020
Түз эфир
  • USD78.7872
  • EUR89.0098
  • RUB1.1172
Ой-пикир
Кыскача шилтеме алуу
Олимпиадалык оюндар, Рио — 2016 (160)
594 0 0

Рио шаарында өткөн Олимпиада оюндарына Кыргызстан элден калбай 19 спортчусун аттандырып, бирок алар тилекке каршы, куру кол кайтты. Биздин спортчулардын эмнеге маңдай жарыла байге менен келе албай калгандыгы, анын күңгөйү жана тескейи туурасында Sputnik Кыргызстандын материалынан окуңуздар.

БИШКЕК, 22-авг — Sputnik. Бразилияда өткөн XXXI Жайкы Олимпиада оюндары жекшемби күнү аяктады, анткен менен ага атан төөдөй ишеним менен 19 спортчу катышкан. 

Кыргызстандын байге капчыгында бир гана коло медалды оор атлет Иззат Артыков алып келген. Бул кабарга калпагыбызды көккө ыргыта кубанып, бактылуу болгонбуз. Бирок ал бакыт көпкө созулбай, Спорттук арбитраждык сот допинг кинеси менен кыргызстандыктарга кубаныч тартуулаган медалы менен квалифициясынан ажыратты. Стрихнин деген зат баарыбызды бир силкинтти… 

Анткен менен Кыргызстандын курама командасын тажрыйбасыз деп айтууга ооз барбайт. Спортчулардын катарында 16 жашар Денис Петрашов аттуу спортчу болгону менен башка дагы жетөө жаманбы-жакшыбы өткөн Олимпиада оюндарына катышса, грек-рим күрөшү боюнча балбан Жанарбек Кенжеев тээ, 2004-жылдары эле өлкөнүн намысын чет жактарда коргоп жүргөн. Бул сапар атпай кыргыз журту ишеним арткан спортчуларыбыз эмнеге жеңилип калгандыгы туурасында эксперттер ой бөлүштү. 

Даярдык

Спортивный журналист Иван Марченко
© Фото / Надежда Марченко
Спорт жураналисти Иван Марченко
Спорт журналисти Иван Марченконун айтымында, өткөн Олимпиадага караганда бул сапар даярдыгыбыз кадыресе жакшы болгон. 

"Ал учурда кризис деген неме баш көтөртпөй басып турган. Муну ошол кездеги алган лицензияларыбыздын саны эле айтып турат. Лондонго болгону 14 спортчу гана аттанган. Азыр мамлекетти ур-тепкиге алуунун кереги жок, финансылоо менен көрүлгөн даярдык жаман болгон жок. Кыскасы, жыйынтык жаман эмес. Эгерде мындан төрт жыл мурда Магомед Мусаев жетинчи орунду ээлесе, азыр бешинчи орунду экөө, жетинчи орунду бирөө ээледи", — деди ал. 

Бывший глава Госагентства спорта Кадырбек Эргешов. Архивное фото
© Фото / пресс-служба ГАМФКиС
Спорт боюнча мамлекеттик агенттиктин мурдагы жетекчиси Кадырбек Эргешов
Мындай пикирди Спорт боюнча мамлекеттик агенттиктин мурдагы жетекчиси Кадырбек Эргешов бекемдеди. 

"Мамлекет тарабынан бардык иш-чаралар каржыланды. Төрт жыл ичинде агенттиктин бюджети эки эсе өстү", — деди мурдагы аткаминер.

Себептери

Глава Государственного агентства молодежи, физической культуры и спорта Канат Аманкулов и победитель Московской олимпиады по тяжелой атлетике Каныбек Осмоналиев
© Фото / Кабыл Макешов
Жаштар иши, спорт жана дене тарбия боюнча мамлекеттик агенттиктин башчысы Канат Аманкулов жана 1980-жылкы Москва Олимпиадасында оор атлетика боюнча жеңишке жетишкен Каныбек Осмоналиев
1980-жылкы Москва Олимпиадасында оор атлетика боюнча жеңишке жетишкен Каныбек Осмоналиев калыстар тууралуу да айта кетти. Анын пикиринде, грек-рим күрөшү боюнча балбан Арсен Эралиев коло медаль үчүн болгон беттешүүдө өзбекстандык атаандашынан рефериден улам утулуп калды.

"Тыныбекова менен да ушундай эле болду. Кээде ушинтип калыстардан кетип атса, кээде Краковецкийдей болуп анча-мынча ийгилик жетпей калып жатты. Болбосо үч медаль менен кайтат элек", — деди Осмоналиев.

Журналист Марчено калыстардын баасын жеңилүүлөрдүн бир себеби катары атаса, буга экинчи жагынан психология да негиз болду деген ойдо. 

  • Балбан Арсен Эралиев коло медалга болгон кармашта өзбек балбаны Элмурат Тасмурадов менен
    Балбан Арсен Эралиев коло медалга болгон кармашта өзбек балбаны Элмурат Тасмурадов менен
    © AFP 2020 / JACK GUEZ
  • Коло медаль үчүн кармашта Айсулуу Тыныбекова жана индиялык Сакши Малик
    Коло медаль үчүн кармашта Айсулуу Тыныбекова жана индиялык Сакши Малик
    © REUTERS / Toru Hanai
  • Оор атлетика боюнча кыргызстандык спортчу Иззат Артыков Рио-де-Жанейро шаарындагы жайкы олимпиада оюндарында
    Оор атлетика боюнча кыргызстандык спортчу Иззат Артыков Рио-де-Жанейро шаарындагы жайкы олимпиада оюндарында
    © REUTERS / Stoyan Nenov
1 / 3
© AFP 2020 / JACK GUEZ
Балбан Арсен Эралиев коло медалга болгон кармашта өзбек балбаны Элмурат Тасмурадов менен

"Эралиевди күнөөлөө болбойт. Анын медалын тартып алышты десек да жарашат. Тыныбекова чемпиондугун көрсөттү, эки ирет мыкты кармаш тартуулады. Коло медаль үчүн таймашта өзүн кичине таштап жиберди. Негизи эки балбандын тең медаль алуу мүмкүнчүлүгү бар болчу", — деди ал.

Кадырбеков калыстардан тышкары медицинага да көңүл бөлдү. Анын айтымында, өлкөдө спортчулар үчүн медициналык жана реабилитациялык борбордун жоктугу бир топ кесепетин тийгизди. 

© Кабыл Макешов
Рио-2016: Айсулуу Тыныбекова Олимпиададан коло медаль ала албай калды

"Тыныбекова 15-20 мүнөт сайын болуп жаткан беттешүүлөргө даярданууга жетишпей жатты. Эралиев жөнүндө айтсам, мында Бириккен күрөш уюмуна Өзбекстандын таасири чоң экенин эске алуу керек", — деди агенттиктин мурдагы башчысы.

Үмүткө суу сепкендер 

Спорттук баяндамачы быйылкы курамда үмүттү актабай, капаланткан спортсмендер болду деп эсептейт.

"Кенжеев ачык эле үмүттү үзүп салды. Ал Риого барчу лицензиясын алып салганда кайра кайтарып алууга абдан тырышты эле. Атаандашына мүмкүнчүлүк бербейт болуш керек деп ойлопмун. Анын бүт энергиясы ошол лицензияны кайтарып алууга кетип калган окшойт. Балбан Магомед Мусаев мурунку Олимпиада көрсөткөн жыйынтыгынан ылдый түштү. Анда 7-орунду алды эле, мында жараат алган атаандашына алы жетпей, 9-орунду ээледи. Ошентсе да ал абдан тажрыйбалуу спортчу, Азиянын чемпиону. Ошондой эле грек-рим күрөшү боюнча чыккан Руслан Царев менен балбан Айаал Лазарев даярдыктары мол болгонуна карабай, биринчи кармашуудан эле утулуп калышты", — деди Марченко.

Кадырбеков эч кимди күнөөлөбөйт

"Көпчүлүктүн мүмкүнчүлүгү аз болчу. Анткени 2015-жылы өткөн дүйнөлүк чемпионатта балбандардын бири да байгелүү орунга жеткен эмес. Ал эми дүйнөлүк чемпионатта экинчи орунду ээлеген Азия чемпиону Канатбек Бегалиев физикалык да, моралдык да жактан даяр болгон. Бирок ийгилик оогон эмес. Тажрыйбага таяна турган болсок, Эралиев менен Тыныбекованын мүмкүнчүлүгү бар эле", — деди Кадырбеков. 

Ал эми Каныбек Осмоналиев спортчулардын баары колунан келген аракетин жасаганын, сууда сүзүүчүлөр менен жөө күлүктөр жакшы жыйынтыкка жеткенин билдирди. 

Иззат Артыков тууралуу

Эксперттердин бардыгы Артыковдун айланасындагы кырдаалга абайлап баам салып, жалпысынан спортчуну колдоо керек дешүүдө. Алардын айтымында, допинг кокустан да аралашып калышы мүмкүн.

"Артыков жаш, жаңыдан өсүп келе жатат, болгону 22 жашта. Спортчуну моралдык жактан колдоого алыш керек. Ал медаль үчүн таймашууга жөндөмдүү экенин далилдеди. Төрт жылдан кийин "алтын" тагынып келиши толук мүмкүн", — деди Осмоналиев. 

Команданын жетишкендиги

Медалдын жоктугуна карабай кыргызстандык команда элине бир топ жагымдуу ирмемдерди тартуулай алды.

"Артыков коло медаль тагынганда өлкөдө майрам болду. Тыныбекова күрөшүп жатканда көчөдө ары-бери жүргөн унаа аз болуп, элдин баары үйүндө спортчуну сүрөп жатты. Башкача айтканда, Оюндар элдин башын бириктирип койду", — деди Эргешов.

Келечек

Журналист ири чыгымдар үмүттү актабагандан кийин корогон каражатты азайтуу керек деген ойдо.

"Андан көрө акчаны массалык спортко жумшайлы. Оор салмактагы балбандар мекенинде татыктуу атаандаш жок болгондуктан, чет өлкөдө машыгууга мажбур. Ар бир категорияда бир нече атаандаш пайда боло баштаганда гана спортчулар өсө баштайт", — деди Марченко.

Кадырбеков Спорт агенттигинин башчысын кол жоолуктай эле жылына алмаштыра берүүнү токтотуш керек деп эсептейт.

"Төрт жылдык олимпиадалык цикл менен иштесин. Өкмөт менен парламенттин деңгээлинде бекиген программасы менен келсин. Анан эгер жыйынтык бербесе, мага демектен түрмөгө отургузгула", — деди ал.

Осмоналиев кийинки Оюндарга даярдык көрүүнү эчак эле баштоо керек болчу дейт.

"Спортчулар чоң тажрыйба топтошту. Эми жыйынтык чыгарып, эмки Олимпиадага даярдык көрүү керек", — деди чемпион.

Кийинки XXXII жайкы Олимпиада Япониянын борбор калаасы Токио шаарында өтөт.

Тема:
Олимпиадалык оюндар, Рио — 2016 (160)

Тема боюнча

Олимпиада эстафетасын кабыл алуу үчүн япон өкмөт башчысы Марионун образында келди
Жөө күлүк Тяпкин марага 86-болуп келди, Рио-2016да Кыргызстан куру кол калды
Белгилер:
олимпиада, медаль, Айсулуу Тыныбекова, Каныбек Осмоналиев

ЭҢ МААНИЛҮҮ