ШКУ лидерлеринин Тяньцзинь декларациясында эмнелер айтылды
13:46 01.09.2025 (Жаңыртылды: 13:54 01.09.2025)
© Sputnik / Сергей Бобылев
/ Жазылуу
БИШКЕК, 1-сен. — Sputnik. Шанхай кызматташтык уюмунун мүчөлөрү — мамлекет башчылардын кеңеши Тяньцзинь декларациясын кабыл алды.
Андагы негизги жоболор:
Геосаясий каршылашуу, коопсуздук жана туруктуулук боюнча көйгөйлөр дүйнө жүзүндө, андан сырткары, ШКУга мүчө мамлекеттердин аймагында да курчуп бара жатат. Уюмдун катышуучулары бир тараптуу мажбурлаган, анын ичинде экономикалык мүнөздөгү чараларга каршы;
ШКУ Израилдин жана АКШнын Иранга жасаган аскердик чабуулдарын, ошондой эле Газада курмандыктарга жана гуманитардык кырсыктарга алып келген кадамын айыптайт. Жакынкы Чыгышта тынчтыкты жана туруктуулукту Палестина маселесин адилеттүү чечүү менен камсыз кылууга мүмкүн;
бирикменин мүчөлөрү көйгөйлөрдү чечүүдө блоктук жана каршылашуу ыкмаларын колдонбоого баш коюшат. Эл аралык мамилелердин туруктуу өнүгүшүнүн негизинде ички иштерге кийлигишпөө жана күч колдонбоо принциптери турат;
Экинчи дүйнөлүк согуш боюнча тарыхый эстелик болгон маалыматтарды сактоо зарыл. Кеңеш нацизмдин идеяларын кайра жандандырууга, геноцидди актоого, андан сырткары, фашизмди талкалоодо элдердин ролун жана Жеңиштин маанисин бурмалоого каршы;
уюмду 2035-жылга чейин өнүктүрүү стратегиясы макулдашылды. Ал артыкчылык берилчү жана кызматташтыкты тереңдетүүнүн негизги багыттарын аныктайт;
ШКУнун мамлекеттериндеги коопсуздукка байланыштуу көйгөйлөргө, кооптуулуктарга каршы Көп тараптуу жана Баңгизатка каршы борборлору боюнча келишим кабыл алынды. Энергетикалык кызматташтыкты 2030-жылга чейин өнүктүрүү боюнча жол карта бекитилди;
уюмдун мүчөлөрү космоско курал алып чыкпай, аны таза кармоого, маалыматтык байланыш технологияларын милитаризациялоого каршы;
ШКУнун мамлекеттери террорчулукка, сепаратизмге жана экстремизге чечкиндүү каршы турат;
Декларацияда ШКУнун Афганстандын эркин, нейтралдуу жана тынчтыкта жашаган мамлекет болушун колдоору айтылды.
Эске салсак, учурда Кытайдын Тяньцзинь шаарында ШКУ саммити өтүп жатат. Ага жыйырмадан ашуун мамлекеттердин башчылары жана БУУ баш болгон эл аралык уюмдардын өкүлдөрү катышууда.
Шанхай кызматташтык уюму 2001-жылы негизделген. Ага Кыргызстан, Индия, Иран, Казакстан, Кытай, Россия, Тажикстан, Пакистан жана Өзбекстан мүчө. 2024-жылдын 4-июнунда Астанадагы саммитте Беларусь кошулган. Афганстан менен Монголия байкоочу. Ал эми Азербайжан, Армения, Бахрейн, Египет, Камбоджа, Катар, Кувейт, Мальдив аралдары, Непал, Бирккен Араб Эмирликтери, Сауд Арабиясы, Түркия, Шри-Ланка бул диалогдо өнөктөш мамлекеттер катары турат.
