Сүттүн сапатын жана курамын аныктоо боюнча лаборатория ачуу пландалууда
© Sputnik / Асель Сыдыкова
Жазылуу
Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинин азык-түлүк коопсуздугу бөлүмүнүн башчысы Данияр Жанузаков өлкөдө сүттүн сапатында маселе бар экенин айтты.
Учурда Айыл чарба министрлиги тарабынан чийки сүттүн сапатын жана курамын аныктоо боюнча көз карандысыз лабораторияларды ачуу сунушталууда. Бул тууралуу Данияр Жанузаков Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.
Сүттүн сапатын жана курамын аныктоо боюнча лаборатория ачуу пландалууда
Анын айтымында, Кыргызстанда бир жылдык сүт өндүрүү болжол менен 1 миллион 200 миң тоннадан ашып, өлкөнү 118 пайыз камсыздап, экспорттук потенциалы жогору.
"Агрардык саясат, суу ресурстары, экология жана регионалдык өнүктүрүү комитетинин 27-майдагы отурумунда парламенттин "Сүттүн сатып алуу баасын жөнгө салуу жөнүндө" токтомунун аткарылышы талкууланды. 14-мартта кабыл алынган токтом долбоорунда чийки сүттүн бир литринин баасы "40 сомдон кем болбосун" деп бекитилген. Чийки сүттү сатып алууда бир литринин баасы 40 сом деңгээлинде белгиленсе, пастерленген сүттүн бир литринин (майлуулугу 2,5%) наркы орточо 20-30 пайызга, ал эми сары майдын килограммы дээрлик 10-20 пайызга жогорулайт. Ошондой эле башка кефир, сыр, быштак өӊдүү сүт азыктарына да баа көтөрүлөт. Мындан тышкары, бир литрине 40 сом баа коюу бир катар сүт ишканаларынын жабылышына жана сүт даярдоочулардын ишин токтотууга алып келет. Министрлер кабинетинин буга чейин кабыл алынган №25 токтому бар. Ал жерде сүттүн баасы майлуулугу боюнча (базиске карата майлуулугу 3,4 жана 3,6 пайыз) кайра эсептөө формуласы менен эсептелет. Мисалы, чийки сүттүн базиске карата майлуулугу 3,4 пайыз болсо, баасы 36 сом деп белгиленген. Андан жогору болсо баасы бир сомго көтөрүлө берет. Айталы, сүттүн майлуулугу 2,8-2,9 болуп калса аны эч ким жогорку баада сатып ала албайт. Андай сүттөн кайра иштетүүчүлөр каймак, май чыгара алышпайт. Өлкөдө чийки сүттүн 98 пайызы калктын жеке чарбаларында өндүрүлөт. Алар сырьену майда дүң сатуучулар аркылуу кайра иштетүүчүлөргө же болбосо заводдордун өзүнө түз эле сатышат. Бул жерде сапатта да маселе бар. Айыл чарба министрлиги учурда чийки сүттүн сапатына жараша чыгымды баалоону киргизүүнү көздөп жатат. Ага ылайык, чийки пастерленген сүттүн, сүт продукциясынын сапатын жана курамын аныктоо боюнча көз карандысыз лабораторияларды ачуу сунушталды. Бирок бул бүгүн-эртеӊ эле ишке ашып кетүүчү план эмес. Ал үчүн алгачкы аракеттер жасала баштады", — деди Жанузаков.
Адис сүттүн сапатын жогорулатуу үчүн колдонулган тоюттардын сапатына (сенаж, силос колдонуп), бодо малды асылдандырууга (асыл тукум малдын уругу менен уруктандырууга) көӊүл бөлүү керектигин кошумчалады.
