Байышева: конфликт менен зордук-зомбулуктун айырмасы бар
Жазылуу
Республикалык психиатрия жана наркология борборунун врач-ординатору Эркайым Байышева агрессор конфликтини сүйлөшүп чече албай турганын айтты.
Потенциалдуу чоң муштумду көрө билүү оңой эмес, бирок мүмкүн. Андай адам агрессивдүү, урушчаак, дайыма чыр-чатакка жакын болот. Агрессор өзүн төмөн баалайт, эч нерсени сүйбөйт, жубайын жакындарынан алыстатат. Башкаларды сындап турат. Окууга, иштөөгө уруксат бербейт же үйдөн чыгарбайт. Эгер адам сиз каалабаган нерсени психологиялык басым менен жасатса, бул дагы бир белги. Бул тууралуу Эркайым Байышева Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.
Байышева: конфликт менен зордук-зомбулуктун айырмасы бар
Анын айтымында, эң кеңири тараган зомбулук бул артынан түшүп, көзөмөлдөө болуп саналат.
"Зомбулук — бул адамдын эркин чектөө, бийликке ээ болуу жана башкаруу максатын көздөгөн, системалык түрдө кайталанып туруучу адам эркине каршы физикалык, психологиялык, экономикалык жана сексуалдык мүнөздөгү таасир этүүчү актылар. Зордук-зомбулук көбүнесе үй-бүлөдө башталат дагы, дароо эле жат нерседей туюлбайт. Зомбулук дайыма эле уруп-сабоолор менен коштолбойт. Бардыгы кичинекей нерседен башталат. Физикалык зомбулук деп уруп-сабоо, ал гана эмес өлтүрүп коюуга чейин болгон учурларды айтабыз. Бирок башында айткандай, бардыгы кичинеден чогулат (мисалы, түртүп жиберүү). Зомбулуктун эң жаманы жана билинбегени — психологиялык зомбулук. Ал адамдын кадырын кетирүү менен коштолуп, тууган-туушкандардан алыстатат. Психологиялык зомбулуктун негизги максаты өзүнө-өзү баа берүү баалуулуктарын бузуп, жабыр тарткан адам каршылык көрсөтө албагандай кылуу. Экономикалык зомбулукта агрессор адамдын финансы каражатын көзөмөлдөп, дайыма отчет алуу көрүнүштөрү байкалат. Ар бир үйдө уруш-талаш болгону мыйзамдуу көрүнүш. Бирок конфликт менен зордук-зомбулуктун ортосунда айырма бар. Конфликт (түшүнбөстүктөр) болгон учурда жубайлар тең укукта кызыкчылыктарын талашат, бул адам мамилелеринде болуп туруучу абсолюттук норма. Ал эми зордук-зомбулук болуп жатканда бир адам экинчисин басмырлайт. Экөөнүн айырмасы ушунда. Зомбулук учурунда адам агрессордон коркот, өзүнүн кызыкчылыктарын коргой албайт, максаттарына умтулбайт", — деди Байышева.
Адис Кыргызстанда жабырлануучулардын көбү зордук-зомбулук көргөнүн уялгандан, үй-бүлөсүн сактап калуу үчүн, милицияга ишенбегенден, барар жери жок болгондуктан эч кимге айтпай, жардам сурабай чыдап жүрө берерин кошумчалады.
