Салиев: соттук экспертиза жүргүзүү укугун жеке тараптарга берүү туура
10:40 11.03.2022 (Жаңыртылды: 15:43 11.03.2022)
© Фото / предоставлено Калыгулом Салиевым
Жазылуу
Укуктук талдоочу, отставкадагы судья Калыгул Салиев соттук экспертизаны жеке тараптарга жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк берүү боюнча сунушталып жаткан мыйзам тууралуу пикирин айтты.
Соттук экспертиза жүргүзүү укугун жеке тараптарга дагы берүү туура чечим. Болгону алардын сапатын көзөмөлгө алуу механизмдери иштелип чыгышы керек. Бул тууралуу Калыгул Салиев Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.
Салиев: соттук экспертиза жүргүзүү укугун жеке тараптарга берүү туура
Анын айтымында, айрым экспертизалардын натыйжасы соттук иште негизги далил болуп калышы ыктымал.
"Сотто адамдын тагдыры чечилет. Ошол адилеттүү, мыйзамдын чегинде болушунда эксперттердин ролу чоң. Анткени айрым иштер боюнча чечимдер соттук экспертизанын негизинде гана чыгат. Мисалы, баңгизатпы же жөн эле порошокпу деген суроо жаралат. Муну билүү үчүн соттук экспертизанын жыйынтыгы маанилүү. Иш көп болуп, эксперттер жетишпегендиктен камакта айлап жатып калган адамдардын саны арбын. Андан тышкары, экспертизанын алгачкы, кошумча, кайталанма, комплекстүү же комиссиялык экспертиза деген түрлөрү бар. Кээ бир жагдайларда алардын жыйынтыгы бири-бирине каршы келип, улам-улам соттук экспертиза дайындоого туура келет. Мындан улам иштер айлап-жылдап создугуп, кээде кылмыштын жоопко тартуу мөөнөтү өтүп кетет. Кыскасы, эксперттин ишине көз каранды болгон соттук иштер абдан көп. Ошондуктан аны мамлекетке гана жүктөп койбостон, жеке эксперттерге дагы мүмкүнчүлүк берүү керек. Атаандаштык жаралып, сапат жакшырмак. Буга чейин айрым экспертизалар жеке лабораторияларда, Кыргызстанда мүмкүндүк жок болсо чет өлкөлөрдө жүргүзүлүп келген. Ошол эле учурда айрым көңүл бура турган жагдайлар бар. Алсак, учурдагы мыйзамда эксперттер беш жылда бир аттестациядан өтүп турушу керек. Сунушталып жатканда бул алып салынган. Экинчи жагдай эксперттин иши начар болсо комиссия сертификатын алып коюуга укуктуу деп жазылса, сунушталганда алып коюуга милдеттүү деп алмаштырылган. Бул эксперттик иштин сапатына таасирин тийгизет", — деди Салиев.
Ошондой эле ал соттук экспертизаны жүргүзүүнү жеке колго берүү коррупциялык тобокелчиликтерди азайтарын кошумчалады.
Белгилей кетсек, Юстиция министрлиги жеке эксперттерге изилдөө жүргүзүүгө жана алардын натыйжасын сотто алып чыгууга уруксат берүү боюнча мыйзам долбоорун сунуштап, ал коомдук талкууга коюлган.
