00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ежедневные новости
08:00
4 мин
Жаңылыктар
09:00
4 мин
Ежедневные новости
10:01
3 мин
Жаңылыктар
11:01
3 мин
Ежедневные новости
12:01
4 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
14:01
3 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
Ежедневные новости
16:01
3 мин
Жаңылыктар
17:01
3 мин
Ежедневные новости
18:01
4 мин
Жаңылыктар
19:01
4 мин
Ежедневные новости
20:00
4 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 08:00
08:00
4 мин
Будь в курсе
Первый весенний забег «Жаз деми». Старт, открывающий спортивный сезон
08:04
41 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 09:00
09:00
5 мин
Күн башат
Автоматтык станциялар жөнөтүлгөн: Кыргызстан кантип СССРдин космостук жеңишинин бир бөлүгү болду
09:05
52 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 10:00
10:01
3 мин
Тема дня
Как строится экспорт из Кыргызстана в страны ЕАЭС и что мы туда продаем
10:04
44 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 11:00
11:01
3 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
Жылуулук тармактарынын 68,6 пайызынын эскилиги жетти: кандай чаралар көрүлүүдө?
11:04
24 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
MedExpo Kyrgyzstan 2026: Россия менен медицина тармагындагы кызматташтык
11:31
25 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 12:00
12:01
3 мин
Максимальный репост
Магия кадра: почему одни снимки становятся легендами, а другие исчезают в ленте
12:05
29 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 13:00
13:01
3 мин
Күн башат
Бишкекте эл аралык медициналык форум өттү. Кандай жыйынтыктарга жетишилди?
13:04
42 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 14:00
14:01
3 мин
Особый акцент
Как развивался капитализм — беседа о социуме
14:05
52 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 15:00
15:01
3 мин
Ачык кеп
Кургак учук менен балдар да ооруйт
15:05
45 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 16:00
16:01
3 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 17:00
17:01
3 мин
Туяк
Ак көңүл, бирок катаал жетекчи: полковник Жумалы Кубатов
17:05
50 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
5 мин
Тема дня
On air
18:07
30 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
5 мин
Спортбокс
Бишкекте алыш бел боо боюнча Азия чемпионаты өтөт — алыш олимпиадага качан кошулат?
19:06
44 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:01
5 мин
Тема дня
«Это поменяло мое мировоззрение» — легендарный Салижан Шарипов о космосе
20:06
49 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 21:00
21:01
3 мин
Ачык кеп
Кургак учук менен балдар да ооруйт
21:05
45 мин
КечээБүгүн
Эфирге
г. Бишкек89.3
г. Бишкек89.3
г. Каракол89.3
г. Талас101.1
г. Кызыл-Кыя101.9
г. Нарын95.1
г. Чолпон-Ата105.0
г. Ош, Жалал-Абад107.1

Туягынан от чыгып... "Манас" эпосундагы аргымактарды билесизби? 1-бөлүк

Жазылуу
Эзелтеден кыргыз эли жылкы баласына өзгөчө мамиле жасап, жоокерчилик заманда ажырагыс жолдошу болуп келген, аларга ысым да ыйгарылган.

Аргымактар азыр да ордун жоготкон жок. Көк бөрү, улак, ат чабыш, эр эңиште ээсин байгелүү кылып, улуттук оюндун көркү болуп келет. Ал гана эмес, эң мыкты аттар миллион долларга чейин бааланып, кымбат унааларды артка калтырат.

Бүгүнкү "Тибиртке" рубрикасынын чыгарылышында тулпарына ат коем дегендердин кулагына күмүш сырга катары "Манас энциклопедиясы" (1995-жыл) китебинин жардамы менен эпостогу күлүктөрдү жана алардын ээлерин тизмектедик.

Акборчук — Кыргыл чалдын байгеге чапкан күлүгү. Көкөтөйдүн кара ашындагы ат чабышка кошулуп, марага бешинчи келет;

Аккула (Каккула же Ак сур ат деп да айтылат) — эпостун бардык варианттарында Манастын жанга өлчөлүү негизги тулпары;

Акмоюн — Шыгайдын күлүк аты. Көкөтөйдүн ашындагы ат чабышта байгеге илинет;

Аксаргыл — Манас жоого минген аттарынын бири. Текестин ордуна кан көтөрүлгөн Тейиштин тоюнда Манас баатырдын Сайкалга каршы эр сайышка чыкканда минген аты;

Аксаргыл — Жамгырчынын тулпары. Көкөтөйдүн ашында "Жамгырчынын алтын баштуу Аксаргылы" деп байгеге чабылганы айтылат;

Аксур — Ажыбайдын күлүгү. Алмамбет баатырдын Манаска келип кошулушунун урматына өткөрүлгөн тойдогу ат чабышта марага төртүнчү болуп келет;

Актулпар — Темиркандын тулпары. Темиркан өзүнүн ордуна Семетейди кан шайлаганына арнап өткөргөн тойдогу ат чабышта байгеге кошкон;

Акшагыл — Каныкейдин атасы Каракандын минген аты;

Алгара — Коңурбайдын тулпары. Эпостун бардык варианттарында кытайдын башкы баатыры, кол башчынын тулпары катары кеңири сыпатталат;

Аргымак — Музбурчактын байгеге чапкан күлүгү. Көкөтөйдүн кара ашында ат чабышта марага алтынчы келет;

Ардакбоз — Көкөтөйдүн минген аты;

Аркарбоз— Кутунайдын байгеге чапкан күлүгү. Алмамбеттин Манаска келишине арналып өткөрүлгөн тойдогу ат чабышта марага алтынчы болуп келет;

Арчатору — Көкөтөйдүн ашында Бокмурун Манаска тартуулаган тулпар;

Аскара — Тазбайматтын байгеге чапкан күлүгү;

Ачбуудан — Жолойдун жоого минген аты жана байгеге чапкан күлүгү;

Бозайгыр — Көкөтөйдүн тулпарларынын бири;

Бозжорго — Бакайдын жоого минген аты;

Бозжорго — Чыйырдынын Алмамбетти тосуп чыкканда минген аты;

Бозтайлак — Жакыптын минген аттарынын бири, Камбарбоздун үйүрүнөн. Чыйырды Манасты издегенде мингени айтылат;

Жармаңдай — Алымсарыктын минген аты;

Желкызыл — Тейиш кандын байгеге чапкан күлүгү. Көкөтөйдүн кара ашындагы ат чабышта байгелүү орунду ээлеген тулпар катары сүрөттөлөт;

Желтаман — Эштектин байгеге чапкан күлүгү. Манастын төрөлүшүнө арналган тойдо байгеге чабылат;

Кара ат— Үрбүнүн күлүгү. Көкөтөйдүн ашында байгеге чабылат;

Кара ат — Чынкожонун укмуштуу канаттуу аты. Саякбай Каралаевдин вариантында айтылат;

Карала — Агыштын байгеге чапкан күлүгү;

Карала — Ажыбайдын байгеге чапкан күлүгү. Алмамбеттин Манаска келишине арналып өткөрүлгөн тойдогу ат чабышта алтынчы болуп келет;

Карасур — Ошпур байдын байгеге чапкан күлүгү. Алмамбеттин келишине арнап өткөрүлгөн тойдогу ат чабышта байгелүү орундардын бирин ээлейт;

Карасур— Айдаркандын байгеге чапкан күлүгү. Тейишкандын тоюндагы ат чабышта Аккуладан кийин келет;

Карткүрөң— Ажыбайдын аты. Эпосто аркасы бийик, маңдайы калың, туягы чулу, кайыптын тукуму, чаалыкпас тулпар катары сүрөттөлөт.

Жаңылыктар түрмөгү
0