00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 06:00
06:00
3 мин
Утро хорошего дня
Гипертония и гипотония: как здоровье человека зависит от давления
06:03
40 мин
Жаңылыктар
07:00
4 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 08:00
08:00
4 мин
Утро хорошего дня
Как бороться с преступлениями в отношении несовершеннолетних
08:04
38 мин
Жаңылыктар
09:00
5 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 12:00
12:01
4 мин
Будь в курсе
10 лет ЕАЭС: Почему интеграция оправдала ожидания?
12:05
52 мин
Жаңылыктар
13:01
2 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 14:00
14:01
4 мин
Особый акцент
Как снизить негативное влияние Запада — беседа с экспертом
14:05
47 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 16:00
16:01
3 мин
Максимальный репост
10 лет с подписания договора о ЕАЭС: что изменилось в работе предпринимателей с момента вступления КР в союз
16:05
46 мин
Жаңылыктар
17:01
3 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
5 мин
Тема дня
10 лет со дня подписания договора о ЕАЭС: Что поменялось в социальной сфере стран-участниц за это время
18:06
42 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
4 мин
Новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:00
5 мин
Между строк
Роль Толстого в формировании мировой культуры и нравственности
20:05
40 мин
Новости
Ежедневные новости. Выпуск 06:00
06:00
4 мин
Утро хорошего дня
Как бороться с преступлениями в отношении несовершеннолетних
06:05
38 мин
Жаңылыктар
07:00
5 мин
Новости
Ежедневные новости. Выпуск 08:00
08:00
4 мин
Утро хорошего дня
С какими проблемами сталкиваются в обучении и трудоустройстве выпускники детских домов в КР?
08:04
48 мин
Жаңылыктар
09:00
5 мин
Будь в курсе
Каким может стать тест для отличников «Алтын тамга» в будущем?
12:06
44 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 14:00
14:01
3 мин
Особый акцент
Великая Сибирь — беседы о геополитике и цивилизациях
14:04
49 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 16:00
16:01
4 мин
Максимальный репост
On air
16:06
15 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 17:00
17:01
3 мин
Экономикалык панорама
Рублдун келечеги кандай болот?
17:05
38 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
5 мин
Тема дня
Сотрудничество Кыргызстана и России в оборонной сфере: почему это необходимо обеим странам
18:07
37 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
5 мин
Стопкадр
“Жеңе” тасмасы көрөрмандарга эмне айткысы келди?
19:06
44 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:01
7 мин
Ачык кеп
ЕАЭБдеги медицинаны санариптештирүү, медициналык туризмдин жаңы тенденциялары кандай?
23:11
42 мин
КечээБүгүн
Эфирге
г. Бишкек89.3
г. Бишкек89.3
г. Каракол89.3
г. Талас101.1
г. Кызыл-Кыя101.9
г. Нарын95.1
г. Чолпон-Ата105.0
г. Ош, Жалал-Абад107.1

Мөндөлөк безинин рагына кабылган эркек асынып өлөм деген. Онкоуролог менен маек

© Sputnik / Табылды КадырбековВрач-онкоуролог Национального онкогологического центра Акылбек Керимов
Врач-онкоуролог Национального онкогологического центра Акылбек Керимов - Sputnik Кыргызстан
Жазылуу
Мөндөлөк безинин рагы — эркектер гана кабыла турчу дарт. Коркунучтуусу, ал оорлоп кетсе толугу менен алынып салышы мүмкүн.

Улуттук Онкологиялык борбордун дарыгер-онкоурологу Акылбек Керимов менен журналист Гүлдана Талантбекова маектешти.

— Акылбек Дүйшөнбекович, сөзүбүз башынан болсун. Мөндөлөк безинин рагы жана анын пайда болуу себебин кененирээк айта кетсеңиз?

— Бул эркектин жыныс мүчөсүндө, тагыраагы мөндөлөктө пайда болгон шишик. Рактын башка түрлөрүнө салыштырмалуу азыраак кездешет. 14-45 жаш курактагы эркектерде көбүрөөк пайда болот. Анткени бул мезгилде эркектердин жыныстык жактан жетилип турган убагы.

Дарыгер. Архив - Sputnik Кыргызстан
Эркектер гана ооруй турган 5 дарт
Оорунун себебин башка рактын түрлөрүндөй эле эч ким так аныктай элек. Бирок шишикке алып келе турган коркунучтуу факторлор бар. Биринчиден тукум куучулук. Эгер эркектин атасында болсо коркунуч азыраак, бирок бир тууган байкесинде болсо кооптонуу керек. Себеби инисинде да пайда болушу мүмкүн. Экинчи себеби — крипторхизм. Мында бала төрөлгөндө мөндөлөк бези калтасына түшпөй калат. Ошондуктан ата-энелер балдарын дарыгерге эрте алып барып, операция жолу менен түшпөй калган мөндөлөктү калыбына келтириши керек. Мындан сырткары, жыныс мүчөнүн ар кандай жаракат алышы, инфекция, чылым чегүү, арак ичүү, баңгизаттарды колдонуу жана ВИЧ оорусу дартка себепкер.

— Илдеттин клиникалык белгилери тууралуу айта кетсеңиз. Ооруну көз жаздымда калтырса кандай коркунучтар болушу ыктымал?

— Алгач мөндөлөк шишийт, чоңоет, кызарат, бирок оорутпайт. Кармалаганда колго катуу шишик урунат. Илдет оорлоду дегенде курсактын асты тартышып, жыныс мүчөлөрү ооруксунтат. Ооруга көңүл бурбай койсо очогун жаңылап отуруп, залалы ички органдарга чейин жетет. Ошондо бейтап арыктап, алы кетет. Шишиктен улам гормоналдык бузулуу болуп, эркектердин көкүрөк бездери чоңоюшу мүмкүн. Мындайча айтканда эркектин тестостерон гормону азайып, аялдын гормону басымдуулук кыла баштайт. Дартты дарылабаса жанды алып тынат. 

© Sputnik / Табылды КадырбековКеримов: дарыгерлерде союз мезгилинен бери оорулууга дарты тууралуу айтпаш керек деген нерсе калып калган
Врач-онкоуролог Национального онкогологического центра Акылбек Керимов - Sputnik Кыргызстан
Керимов: дарыгерлерде союз мезгилинен бери оорулууга дарты тууралуу айтпаш керек деген нерсе калып калган

— Дарылоо жолдору тууралуу кененирээк айта кетсеңиз?

— Дарылоо жолдорунун эң негизгиси операция эсептелинет. Операцияда мөндөлөк урук чыктагыч бези менен кошо алып салынат. Эгер бейтап бир эле мөндөлөгүнөн жабыр тартса аны дарылап, балалуу болууга мүмкүнчүлүк бар. Экөөнөн тең жабыркаганда, баарын алып салганга туура келет. Аягы барып тукумсуздукка кептелет. Операциядан кийин гистологиялык изилдөөгө жиберебиз. Жыйынтыгына жараша химия терапия алышат. Ич көңдөйүндө чоң бездер болсо нурга кактап дарылайбыз.

— Дарылануу кымбатпы?

— Бизде мурда онкологиялык оорулар бекер дарыланчу. Ушул жылдын 1-майынан баштап акы киргизип коюшту, башкача айтканда ооруканага акча төлөп жатышат. Бирок операция жасоо жана нур терапиясы бекер. Мындан көп акча каражатын химия терапия талап кылат. Бейтаптар дарыларды өз чөнтөгүнөн сатып алышат.

— Аялдар эмчек рагынын оор стадиясына туш келгенде төшүн алдырууга туура келет. Ошол сыяктуу эркектер дагы мөндөлөгүнөн ажырап калаарын айттыңыз. Менимче муну психологиялык жактан кабыл алуу өтө оор?

— Эми айла жок да, ары кетишет, бери кетишет. Анан интернетке кирип оору тууралуу карашат экен. Ал жакта пайдалуу да, пайдасыз да маалыматтар бар. Жанагыдай бир эле мөндөлөгү жабыр тартса "шишик жерин эле алып коебуз, калганы жарай берет, кадимкидей эле сексуалдык жашоодо өмүр сүрүп, тукум улай аласың" деп түшүндүрөбүз.

Дрейфующий ледовый лагерь Барнео в Арктике - Sputnik Кыргызстан
Ары турчу!.. Маани бербеген, бирок жүрөк айланткан 5 оору
Деги эле олуттуу ооруларды бейтапка жеткирүү психологиялык жактан оор. Дарыгерлерде союз мезгилинен бери оорулууга дарты тууралуу айтпаш керек деген нерсе калып калган. Бейтаптардын туугандары да кызык, бизден "эми канча жашайт" деп сурашат. Чет мамлекетте түшүндүрүү, дарылоо жолдору ачык сүйлөшүлөт. Бизде көбүнчө туугандары келип эле "кокуй өзүнө ооз ача көрбөңүз, жакшы деп коюңуз" дешет. Негизи онкологиялык оорулар менен психологдор иштеши керек. Бизде андай жок. Бейтаптар өзүн таштап, чүнчүп, өмүрүнө кол салган учурлар болгон. Арасында түшүнүү менен кабыл алып дарыланганга аракет жасагандар бар. Ошол эле учурда бизге ишенбей элдик медициналарга кайрылгандар жок эмес. Айтаарым, дарыгердин кеңешин алуу зарыл.

— Айтканды укпай, илдетти өрчүтүп ийгендер да көппү?

— Элде дарыгерлер бейтаптардын чөнтөгүн кагып алат деген туура эмес ой бар. Ишеним артышпайт. Оорусун өтүштүрүп жибергенден кийин келишет. Айрым учурда операция жасаткандан коркушат. Эл ичинде шишикке бычак тийсе күчөп кетет деген түшүнүк бар. Аш-тойдон калбайбыз, бирок ден соолукка келгенде кайдыгербиз. 

© Sputnik / Табылды КадырбековКеримов: эгер бейтап бир эле мөндөлөгүнөн жабыр тартса аны дарылап, балалуу болууга мүмкүнчүлүк бар
Врач-онкоуролог Национального онкогологического центра Акылбек Керимов - Sputnik Кыргызстан
Керимов: эгер бейтап бир эле мөндөлөгүнөн жабыр тартса аны дарылап, балалуу болууга мүмкүнчүлүк бар

— Эркектер күчтүү деп көнүп калганбыз. Аргасыздан көзүнө жаш алгандар болобу?

— Жакында эле кесиптешиме бир бейтап жубайы менен келиптир. Дарыгер оорусу жөнүндө угузганда жигит жаман болуп, көзүнө жаш алган бойдон эшикке чыгып кеткен. Анан кесиптешим аялына "артынан чыгып кара, бирдеме болбосун" деп айтты. Эркектердин көбү намыстанып, көйгөйүн ичине катканга аракет кылышат. Бизге билдирбей сыртка чыгып ыйлаган учурлары көп болсо керек. Кийин туугандарынын айтымында, жип көтөрүп, кан тамырын кесип өлөм дегендер болгон. 

Ооруканадагы бейтап. Архив - Sputnik Кыргызстан
Жыныс органдарындагы варикоздун кесепети. Флеболог Нурмат Кубанычбек уулу менен маек
— Эркектен кийин аялы деле сарсанаага батса керек да?

— Бизге сүйлөшкөн кыздары менен да келишет. Диагнозун уккандан кийин мамилелери уланып-уланбай жатканына кызыкпаптырбыз. Албетте, бейтаптын өзүнөн сырткары үй-бүлөсүнө дагы катуу тиет. Аялдарына деле оор. Айрымдары жолдошун колдоп-коштоп, аягына чейин жанында жүрсө, далысын салып басып кеткендер да жок эмес.

— Окурмандарга эмне деп айтат элеңиз?

— Биринчиден ата-энелерге айтаарым, уулдуу болгондо сөзсүз түрдө мөндөлөктөрүн текшериңиздер. Мырзалар аялуу жерин сырткы жаракаттардан коргоп, жыныстык катнаш аркылуу жугуучу оорулардан алыс болушуна чакырат элем. Жок дегенде жылына бир жолу медициналык кароодон өтүп туруңуздар.

Жаңылыктар түрмөгү
0