Картошка эмнеге кымбаттап жатат? Дыйкандар менен адистердин пикири

БИШКЕК, 15-май — Sputnik. Кыш мезгилинде 15 сомдон 25 сомго чейин сатылып келген картошка учурда кымбаттап баасы 45 сомго чейин жетти. Sputnik Кыргызстан агенттиги баалардын мындай өзгөрүшүнө кайсы факторлор таасирин тийгизип жатканын билүү үчүн тиешелүү адистерге кайрылды.

Өмүр бою дыйканчылык менен алектенип келген Ысык-Көл облусунун тургуну Турсунбек Абдылдаев үстүбүздөгү жылдын январь айында картошкасын 12-13 сомдон дүңүнөн сатып жиберген.

"Эгер картошканы азыркыга чейин кармап турганымда 25 сомдон сатмакмын. Бирок сактоочу жайдын жоктугуна байланыштуу мен сыяктуу дыйкандардын бардыгы арзан сатып жиберишкен. Себеби күн ысыганда картошка өнүп, салмагын жоготуп коет. Өкмөт жашылча-жемиштерди сактоочу жайларды куруп берсе дыйкандарга жакшы болмок", — деди Абдылдаев.

Ал ошондой эле ортодо алып сатарлар жыргап жатканын билдирди.

"Базар баасы менен алып сатарлар ойнойт. Алар эл кыйналып турганда картошканы арзан баада сатып алып, сактоочу жайына салып коюшат. Анан күтүп жата беришет. Дыйканга окшоп талаада иштеп, сугарып кыйналбайт. Керек болсо биз бир жылда тапкан акчаны алар бир күндө эле таап коюшат", — деди Абдылдаев.

Айыл тургунунун айтымына караганда, дыйкандар түшүмүн ири шаарлардын базарларына алып келип өздөрүнүн сатуусуна дагы шарт жок.

"Биз базарга барып дагы сата албайбыз. "Дыйкан", "Ош" сыяктуу ири базарларда орун жок, кире албайсың. Барсаң дагы алып сатарлар ары-бери жагыңан чыгып, жаныңды койбойт. Оозуңду ачып туруп бересиң. Алматыга алып жөнөсөң дагы ортомчулар телефонуңду кайдан таап алышат билбейм. Жолдо кетип баратсаң "каерге жетип калдың" деп чалышат", — деди Абдылдаев.

Ал ортомчулардын айынан дыйкандар продукциясын арзан сатып, эл кымбат алып жатканын белгиледи. Алдыбдаевдин айтымында, өкмөт дыйкандардан жашылчаларды бир баада сатып алып, кийин ушундай мезгилде элге сатса рынокто белгилүү бир орточо баа сакталмак.

Ал эми Экономика министрлигинин аймактар аралык башкармалыгынын жетекчиси Зайнидин Жумалиев баанын көтөрүлүшүнө картошканын түгөнүшү бирден бир себеп экенин айтты.

"Мындай көрүнүш жыл сайын эле кайталанып келет. Учурда эски картошкалардын запасы бүткөндүгүнө байланыштуу баалар жогорулап кетти. Бирок күзгө жакын кайрадан эле арзандайт", — деди Жумалиев.

Адис баага ортомчулар дагы таасирин тийгизерин кошумчалады.

"Бизде эркин экономикалык рынок болгондуктан ортомчулар ар кандай бааны кое алышат. Болжол менен 20 пайызга чейин кошушат. Бирок бааны өтө эле кымбаттата дагы алышпайт. Себеби товарга болгон бааны рынок өзү аныктайт. Мисалы июнь айынын ортосунда Кыргызстандын түштүгүндө картошка быша баштайт. Ал эми күзгө жакын баалар өзү эле ылдыйлайт", — деди адис.

Жумалиев картошкага болгон баанын жогорулашына ушул эки гана жагдай таасир этип жатканын баса белгиледи.