02:41 23 Теке 2018
Түз эфир
  • USD68.2377
  • EUR79.4389
  • RUB1.0748
Кыргыздын алгачкы профессионал кинооператору Марлес Туратбековдун архивное фото

Камераны көчөдөн тааныган. Тунгуч кинооператор Марлес Туратбеков тууралуу 6 факты

© Фото / из семейного архива Туратбековых
Коом
Кыскача шилтеме алуу
Мирбек Сакенов
Кыргыздын көркөм өнөрү, белгилүү инсандары жөнүндө фактылар (206)
23310

Бүгүн кыргыздын алгачкы профессионал кинооператору Марлес Туратбековдун туулган күнү.

"Караш-караш окуясы", "Көчө", "Бурма" сыяктуу тасмаларды жараткан киночунун көзү тирүү болгондо быйыл 85 жашка толмок. Sputnik Кыргызстан агенттиги ата мекендик кинематографиянын негиздөөчүлөрүнүн бирин эскерип, кызыктуу фактыларды сунуштайт. 

Камераны көчөдөн тааныган. Марлес Туратбеков 1933-жылы 7-июлда Нарын облусунун Ат-Башы айылында жарык дүйнөгө келген. Элеттеги мектепти аяктаган соң борборго келип эки жылдай камера тартуу ыкмасын бир еврей фотографты ээрчип жүрүп үйрөнгөн. Жыйырма жашында Москвадагы Мамлекеттик кинематография институтуна тапшырып, 1958-жылы операторлук факультетин бүтүргөн. 

  • Марлес Туратбеков элеттеги мектепти аяктаган соң борборго келип эки жылдай камера тартуу ыкмасын бир еврей фотографты ээрчип жүрүп үйрөнгөн
    Марлес Туратбеков элеттеги мектепти аяктаган соң борборго келип эки жылдай камера тартуу ыкмасын бир еврей фотографты ээрчип жүрүп үйрөнгөн
    © Фото / из семейного архива Туратбековых
  • Алгачкы чыгармачылыгы Кыргызфильмден башталган
    Алгачкы чыгармачылыгы "Кыргызфильмден" башталган
    © Фото / из семейного архива Туратбековых
  • Туратбеков документалист катары Кыргыз ССРинин аймагында болгон орчундуу тарыхый окуяларды чагылдырып, атактуу инсандар тууралуу 30дай даректүү эмгек жараткан
    Туратбеков документалист катары Кыргыз ССРинин аймагында болгон орчундуу тарыхый окуяларды чагылдырып, атактуу инсандар тууралуу 30дай даректүү эмгек жараткан
    © Фото / из семейного архива Туратбековых
1 / 3
© Фото / из семейного архива Туратбековых
Марлес Туратбеков элеттеги мектепти аяктаган соң борборго келип эки жылдай камера тартуу ыкмасын бир еврей фотографты ээрчип жүрүп үйрөнгөн

Министрдин уулу. Кинооператордун атасы Досалы Туратбеков кезинде Айыл чарба министрлигин жетектеген. Кесибин сүйгөн жаш талант бүлө башчысынан жардам сурабай, өз алдынча эле ийгиликтерге жете алган. 

Социалистик Эмгектин эки жолку баатыры Зууракан Кайназарова
© Фото / предоставлено мемориальным дом-музеем имени Зууракан Кайназаровой
"Кыргызфильмдеги" өмүр. Жогорку билимдүү биринчи кыргыз оператору эмгек жолун мекенине кайтып келип "Кыргызфильм" студиясында баштаган. Алгач ал хроника менен алектенип, кийин "Токтогул", "Жура" тасмасында экинчи оператор болуп иштеп, "Караш-караш окуясы", "Көчө", "Бурма" фильмдерин өзү тартып өзгөчөлөнө алган. Кинооператор пенсияга чыкканга чейин "Кыргызфильмде" эмгектенген.

Чебер документалист. СССРдин кинематографисттер союзунун мүчөсү алгач көркөм тасмаларды тартып жүрүп, кийин даректүү фильм тартууга ыктап кеткен. Ал ошол кездеги Кыргыз ССРинин аймагында болгон орчундуу тарыхый окуяларды чагылдырып, атактуу инсандар тууралуу 30дай даректүү эмгек жараткан. 

Күчтүү устат. МАрлес Туратбеков чыгармачылыгында ар кыл улуттагы ондогон шакиртти тарбиялап өстүргөн. Алардын айрымдары азыр дагы ата мекендик кинематографияда жигердүү эмгектенип келүүдө. Алардын арасында Мурат Алиев, Бекболот Айдаралиев, Талантбек Акынбековдор бар. 

Архивные фотографии знаменитого кыргызского кинооператора Марлеса Туратбекова
© Фото / из семейного архива Туратбековых
Марлес Туратбеков чыгармачылыгында ар кыл улуттагы ондогон шакиртти тарбиялап өстүргөн

Бирөөнө катуу сөз айтпаган ата. Марлес Туратбеков жубайы менен бир уул, кызды өстүргөн. Баласы Эмил азыр ишкерлик менен алектенсе, кызы Эмиля Москвада журналист болуп иштейт. Алар атасынын урушуп же катуу сүйлөгөнүн көрбөгөндүгүн айтып эскерет. Ошондой эле ал жумуштагы маселелерди үйгө келгенде такыр сөз кылчу эмес. Бир топ жогорку мамлекеттик сыйлыктардын ээси 1998-жылы 65 жашында мезгилсиз дүйнөдөн кайткан. 

Тема:
Кыргыздын көркөм өнөрү, белгилүү инсандары жөнүндө фактылар (206)

Тема боюнча

Испания королу жарандык тапшырган. Гандболчу Талант Дүйшөбаев тууралуу 7 факты
Нургазы үчүн таяк жеген Орозкул. Орозбек Кутманалиев тууралуу 6 факты
Белгилер:
оператор, тасма, Марлес Туратбеков, Кыргызстан
Колдонуу эрежелериПикирлер

ЭҢ МААНИЛҮҮ