БИШКЕК, 13-янв — Sputnik. Жайыл районундагы Сосновка айылындагы суу топтоочу жайга жакынкы 10 күнгө чейин суу берилбейт. Бул туурасында Талды-Булак айыл өкмөтүндөгү Ичүүсү суу боюнча "Сарыкул" айылдык коомчулуктун төрагасы Айдар Турдукулов билдирди.
Буга чейин ӨКМ кабарлагандай, 12-январда кечке жуук Бишкек — Ош унаа жолунун 116-чакырымында (Жайыл району) май ташуучу унаа 38 тонна бензин алып бара жатып, жолдон чыгып, оодарылып кеткен. Анын кесепетинен, Абла суусуна болжол менен 13-14 тонна күйүүчү май төгүлгөн.
Турдукуловдун айтымында, дарыянын суусун адатта жакынкы айылдар ичүүгө жана сугат иштерине пайдаланып келишет. Мындай авария жылына жок дегенде эле эки-үч жолу болуп, жергиликтүү тургундарды мезгил-мезгили менен түйшүккө салып келет. Себеби, ууланган сууну элге берүү дароо токтотулат.
"Кышында дайыма саксактап турабыз, себеби жол тайгак жана кооптуу эмеспи. Ушул мезгилдер аралыгында автоунаасы аварияга учураган бир гана компания каражат төлөп берген. Суу калбай калганда эл өздөрү фляга менен ташып келгенге аргасыз болот же жалпылап суу ташыгыч машине жалдайбыз", — деди ал.
Калинин айылындагы Мергенчилер менен балыкчылар коомунун өкүлү Сергей Гаршиндин айтымында, ошон үчүн бензин же май таштарда көпкө чейин кетпей кала берет, аны оңой менен жууп да кетире албайсың.
"Бул форель балыгына кесепетин тийгизет, тагыраагы дароо өлүп калат", — деди ал.
Айыл жана суу чарба министрлигинин алдындагы Балык чарбачылыгы боюнча департаментинин директору Самат Күчүков мындай жагдайдан кийин форелди кармоого болбой каларын айтты.
Эгерде май ташыган унаалар күн жылуу мезгилдери кырсыкка учураса, кесепети андан да жаман болот.
"Жайында кырсык болсо, сугат иштерине кедергисин тийгизет. Бир жазда ушундай авария катары менен 5-6 ирет болуп кетип, сууну бир нече күнгө токтотуп коюшкан. Арпа, будай, жүгөрү, картошка 10 күндөй суугарылбай калып, начар түшүм алганбыз. Чыгымдарыбыз үчүн бизге эч ким эч нерсе төлөп берген эмес", — деди Турдукулов.
Мындай кырсык болгон учурда, жергиликтүү эл көңүл сыртында калып, айыппул мамлекеттик органдарга гана төлөнөт. Бул туурасында Талды-Булак айыл өкмөтүнүн башчысы Жеңиш Айдарбеков төмөнкүчө пикирин билдирди.
"Мындай учурдарда экологияга келтирген зыяны үчүн Санитардын эпидемиологиялык станцияга жана жол кырсыгы үчүн Жол кайгуул кызматына айып төлөнөт. Ал эми жабыр тарткан айыл өкмөтүнө компенсация катары эч нерсе каралган эмес. Биздин көйгөйүбүз ушунда болуп жатат", — деди айыл өкмөтүнүн башчысы.
Мамлекеттик экономикалык техникалык инспекциядан учурда Абла суусунан алынган үлгү лабораторияга жөнөтүлгөндүгүн айтышты. Эгерде, компаниянын күнөөсү аныкталса, 15 миң сом айып салынат. Ал эми күнөөлүү деп айдоочуну аныкташса, ага 10 миң сом төлөөгө туура келет.
"Азыр суунун үлгүсүн алып, лабораторияга жөнөтүлдү, жыйынтыгы 10 күндөн кийин чыгат", — деп билдирди Мамлекеттик экономикалык техникалык инспекциянын маалымат кызматы.
Мамтехэкоинспекциядан эгерде балыктардын өлгөнү аныкталса, ар бир балык үчүн өзүнчө айып салынарын, анын көлөмү 800 сомдон 2000 сомго чейин экендигин айтышты.
