00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Жаңылыктар
09:00
4 мин
Ежедневные новости
10:00
4 мин
Жаңылыктар
11:01
3 мин
Ежедневные новости
12:01
3 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
14:01
3 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
15:56
4 мин
Ежедневные новости
16:01
3 мин
Жаңылыктар
17:01
4 мин
Ежедневные новости. Погода на завтра
18:00
4 мин
Ежедневные новости
08:00
4 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 09:00
09:00
4 мин
Күн башат
Жылдыз Бакашева: Кыргыз улуттук тарых музейинин бүгүнкү абалы жана келечек пландары
09:05
49 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 10:00
10:01
3 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 11:00
11:01
3 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
ЕАЭБдеги тоскоолдуктар жана 2026-жылга пландалган кооперациялык долбоорлор
11:04
26 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
Жыл башынан бери 2 млн укук бузуу аныкталды - “Коопсуз өлкө” долбоору ишке кандай ашууда?
11:31
26 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 12:00
12:01
3 мин
Максимальный репост
On air
12:05
2 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 13:00
13:01
3 мин
Күн башат
Венесуэла, Гренландия, Иран: дүйнөлүк геосаясаттын жаңы күн тартиби кандай өзгөрүүдө?
13:05
51 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 14:00
14:01
3 мин
Особый акцент
On air
14:05
60 мин
Ачык кеп
Пенсиянын топтомо бөлүгүн кайсы учурларда кайталап алса болот? Мыйзам долбоору сунушталууда
15:04
41 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 16:00
16:01
3 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 17:00
17:01
3 мин
Стимул
«Мыкты чоң ата» жана «Мыкты чоң апа» сынагынын жеңүүчүлөрү менен маек
17:04
41 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
5 мин
Тема дня
Цифровая миграция: как технологии меняют трудовую мобильность в ЕАЭС
18:07
26 мин
Тема дня
Проекты ЕАБР в Кыргызстане и улучшение интеграции в ЕАЭС: итоги работы банка
18:34
27 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
5 мин
Экономикалык панорама
Күмүш, акча бирдигине айлана алабы?
19:06
40 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:01
5 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 21:00
21:01
3 мин
Ачык кеп
Пенсиянын топтомо бөлүгүн кайсы учурларда кайталап алса болот? Мыйзам долбоору сунушталууда
21:04
41 мин
КечээБүгүн
Эфирге
г. Бишкек89.3
г. Бишкек89.3
г. Каракол89.3
г. Талас101.1
г. Кызыл-Кыя101.9
г. Нарын95.1
г. Чолпон-Ата105.0
г. Ош, Жалал-Абад107.1

Кыргыз ысымдары жөнүндө кепти улап… Чолпон, Венера

Жазылуу
Жакын досторумдун биринин аты Чолпон эле. Турмушка чыгып, тун кызынын атын Венера коюшту. Арада көп катташпай алыстап кеттик. Күндөрдүн биринде автобустан Чолпондун жолдошу жолугуп калып, экинчи кыздуу болушканын сүйүнчүлөдү. "Болсун, атын ким койдуңар?" десем, "Жылдыз" дейт, "Үркөр эле коюп албапсыңар" деп тамашалайын деп барып, өзүмдү тыйгам…

Окшош маанилүү ысымдар 

Чолпон жана Венера деген аттардын окшоштугу – жылдыздын кыргызча жана башка тилдерде аталышы. 

Атыңды айтсаң, ким экениңди айта алам
Бирок чолпон деген сөз кыргызда илгертен энчилүү ат гана эмес, көбүнчөсү кыз балага, аялга карата эркелете айтылган сөз болчу. Андан тышкары, баланын чолпону деген кеп "маанайы жарык бала, жагымдуу бала" дегенди билдирет. Негизи бул маанилер асманда жылдыздар элестетчү "бийик, аруу, жарык" деген түшүнүктөргө шайкеш турат.

Ал эми Венера деген ат биздин маданиятка кийин эле, совет доорунда келген. Белгилүү болгондой, бул байыркы рим кудайларынын бирине да таандык ат. Бизге ал Чолпон жылдыздын орус тилиндеги аталышы катары эмес, ошол маданий-тарыхый мазмундагы билимдин элге жайылышы менен келген деп ишеничтүү айтууга болот. 

Жылдыз деген энчилүү ат, ошондой эле "жылдыздуу", "жылдызы жарык" деген баа берүүчүлүк мазмундагы сөздөр Чолпонго үндөш экени айкын. 

Негизи бул аттар кызга берилгени менен, Жылдызбек, Чолпонбек, Чолпонкул, Чолпонбай деген эркек ысымдары жалпыга белгилүү. 

Кош маанилүү ысымдардан

Кыргыздарда кеңири тараган аттардын ичинен келип чыгыш жолу эки башка айтылып, көп учурда бири-бирине шайкеш келбеген кош маанидеги аттар да кездешет.

Фестивалдын катышуучулары. Архив - Sputnik Кыргызстан
Айлин… Кыргызстанда "бейиштин булагы" жаралды
Элмира, Замир, Дамир деген аттардын мир деген мүчөсү орус тилинен алынган (тынчтык) деп жазган элек. 

Бул жагынан Элмира кыргыздын эл, орустун мир жана кыздардын атына кошула колчу –а мүчөсүнөн турат.

Экинчи чечмелениши: Элмир(а) деген ат абийирдүү, уяттуу деген мааниге ээ. Дагы бир мааниси – белгилүү, элге таанылган деп айтылып жүрөт. 

Азыр кыргыздар арасында оозго алынган ушул аттуу инсан – белгилүү төкмө акын, ырчы Элмирбек Иманалиев.

Жаңылыктар түрмөгү
0