Мектептеги буллинг жана окуучулардын мушташтан каза болушун кантип алдын алуу керек?
15:04 08.10.2026 (Жаңыртылды: 11:12 12.10.2026)

© Фото / Из личного архива Назгуль Турдубековой
Жазылуу
Жаңы окуу жылы башталганына аз эле убакыт өтсө да, Кыргызстанда өспүрүмдөр арасындагы мушташтардын кесепетинен эки өспүрүмдүн өмүрү кыйылды.
"Ачык кеп" уктуруусуна келген "Балдардын укугун коргоочулар лигасы" коомдук фондунун директору, акыйкатчынын коомдук орун басары Назгүл Турдубекова ата-энелердин бала тарбиялоону мугалимге жүктөп койгону туура эмес деген пикирде. Анын айтымында, окутуучулардын билим берүүгө араң убактысы жетип жатат.
Турдубекова көйгөй бир күндө эле пайда боло калбаганына токтолду. Балдар арасында зордук-зомбулук системалуу түрдө болуп жатат.
Мектептеги буллинг жана окуучулардын мушташтан каза болушун кантип алдын алуу керек?
"Ата-эне тарабынан этика принциптери, адамгерчилик баалуулуктары үйрөтүлбөгөнү үчүн ушундай жыйынтыкка келдик. Буллинг, уруп-сабоо биринчи кезекте ушундай мамилеге шарт түзүлгөндө пайда болот. Мугалим, ата-эне көрмөксөн болуп, унчукпай коюшу абалды курчутат. Буллинг көрсөткөн балдардын көпчүлүгү өздөрү да ушундай мамилеге кабылышкан. Ата-энесинен мээрим жана колдоо албаган балдарда башканы аяп, адамгерчилик менен мамиле кылуу сезими калыптанбайт. Мектептин чөйрөсүндө, албетте, тарбиялык баалуулуктарга көңүл бурулган иш планы болушу керек. Буга чейин Акыйкатчы институту менен биргеликте төрт жыл бою 38 мектепте "Зордук-зомбулуксуз мектеп" программасы ишке ашырылган. Жыйынтыгында зордук-зомбулуктун 80 түрү жоюлган. Анын алкагында мыйзамда белгиленген ар бир баланын укугу, чыр-чатактарды алдын алуу боюнча иштер жүргүзүлүп, медиаторлор клубу түзүлгөн. Анда балдар чырды туура чечүү маданиятын үйрөнүшкөн", — деди Турдубекова.
Укук коргоочу күн сайын зордук-зомбулукка кабылган балдардан 10го жакын кайрылуу түшөрүн айтып, зомбулуктун кесепети менен күрөшүүдөн мурда аны алдын алуу маанилүү экенин кошумчалады.