00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ежедневные новости
08:00
4 мин
Жаңылыктар
09:00
4 мин
Ежедневные новости
10:01
3 мин
Жаңылыктар
11:01
3 мин
Ежедневные новости
12:01
3 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
14:01
3 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
Ежедневные новости
16:01
3 мин
Жаңылыктар
17:01
3 мин
Ежедневные новости
18:01
4 мин
Жаңылыктар
19:01
4 мин
Ежедневные новости
20:00
4 мин
Ежедневные новости
08:00
4 мин
Жаңылыктар
09:00
4 мин
Ежедневные новости
10:01
3 мин
Жаңылыктар
11:01
3 мин
Ежедневные новости
12:01
3 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
14:01
3 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
Ежедневные новости
16:01
2 мин
Жаңылыктар
17:01
3 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
9 мин
Об экономике и не только
Деньги уходят в крипту и недвижку — потому что фондового рынка нет. Что с этим делать (и причем тут Кумтор)
18:10
52 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
7 мин
Спортбокс
Мундиаль-2026: Дүйнө чемпионаты эмнеси менен эсте калды?
19:08
53 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:01
7 мин
Советы юриста
Меньше бюрократии, больше ответственности: как изменится диалог государства и граждан
20:08
43 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 21:00
21:01
3 мин
Ачык кеп
Туризм, жаштар жана кызматташтык: ШКУнун III жаштар форуму кандай жыйынтыкталды?
21:05
46 мин
КечээБүгүн
Эфирге
г. Бишкек89.3
г. Бишкек89.3
г. Каракол89.3
г. Талас101.1
г. Кызыл-Кыя101.9
г. Нарын95.1
г. Чолпон-Ата105.0
г. Ош, Жалал-Абад107.1

НАТОну ооздуктаган “Тополь”: Ракеталык комплекстин тарыхы

© Sputnik / Рамиль Ситдиков / Медиабанкка өтүү"Тополь"
Тополь  - Sputnik Кыргызстан, 1920, 23.07.2026
Жазылуу
1985-жылдын 23-июлунда Советтер Союзунун аскердик тарыхында маанилүү окуя болгон. “Тополь” деп аталган мобилдик ракеталык комплекс биринчи жолу күжүрмөн нөөмөткө чыккан.
Бул курал Батыш өлкөлөрү (НАТО) үчүн күтүүсүз сокку уруу пландарын жокко чыгарган негизги тоскоолдукка айланган.
1970–1980-жылдары СССР менен АКШнын ортосунда куралдануу жарышы катуу жүргөн. Ал кезде Советтер Союзунда 16 миң чакырымга чейин уча алган, америкалыктардын үрөйүн учурган атактуу “Сатана” (Р-36М) ракетасы бар эле.
Бирок “Сатананын” бир чоң кемчилиги бар болчу: ал жер астындагы атайын шахталарда турчу. Касташкан тарап ал шахталардын кайсы жерде экенин так билгендиктен, биринчи болуп сокку уруп, ракеталарды атып жетиштирбей жок кылып кошуу коркунучу бар эле.
Дал ушул себептен СССРге белгилүү бир жерде турбаган, каалаган жакка тез жылып кете алган мобилдик ракеталар керек болгон.

Дөңгөлөктүү ракета: “Тополдун” жолу

Ракетаны иштеп чыгуу 1975-жылы башталып, кийинчерээк Плесецк полигонунда ийгиликтүү сыноодон өткөн.
1985-жылы күжүрмөн даярдыкка туруп, 1988-жылы расмий түрдө куралданууга кабыл алынган.
1987-жылдан тартып “Тополдор” мобилдик командалык пунктулар жана кийинчерээк автоматташтырылган системалар менен камсыздалган.
1997-жылы мындай ракеталардын саны эң жогорку чегине жетип, алардын 386сы даярдыкта турган.

Союз ыдырагандан кийинки тагдыры

СССР тарагандан кийин 81 даана “Тополь”Беларустун аймагында калып калган. Бирок 1996-жылга чейин Беларусь бул ракеталардын баарын Россияга өткөрүп берген.
Убакыт өтүп, 1990–2000-жылдары аскердик техника жаңыланды. Натыйжада “Тополдун” ордун андан да заманбап, кубаттуу “Тополь-М”жана “Ярс” ракеталык комплекстери ээледи.
Жаңылыктар түрмөгү
0