https://sputnik.kg/20260121/vilnyus-gettosunda-tuptolgon-partizandyk-uyumdun-tarykhy-1099273617.html
Вильнюс геттосунда түптөлгөн партизандык уюмдун тарыхы. Видео
Вильнюс геттосунда түптөлгөн партизандык уюмдун тарыхы. Видео
Sputnik Кыргызстан
1942-жылы 21-январда Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Вильнюс геттосунда партизандардын бириккен уюму түптөлгөн. Бул оккупацияда калган Европанын аймагындагы... 21.01.2026, Sputnik Кыргызстан
2026-01-21T20:04+0600
2026-01-21T20:04+0600
2026-01-21T20:04+0600
улуу ата мекендик согуш
вильнюс
гетто
партизандар
еврей
кыргын
https://sputnik.kg/img/07ea/01/15/1099273323_0:219:1000:782_1920x0_80_0_0_0725fb244222cfb1fc2dcc10b187e721.jpg
Понары трагедиясы. 1942-жылдын башында улутчулдар менен аларга жагынып, жардам берген жергиликтүү жашоочулар вильнюстук 60 миң еврейди кырып салган. Тарыхта алардын төрттөн бири гана өлбөй калганы айтылып келет. Элди Панеряй токоюнда атышкан. Гитлерчилер кармап келген ар бир адам үчүн жергиликтүү "активисттерге" 10 рублден төлөп беришкен. Каршылык манифести. 1942-жылы 1-январда Абба Ковнер аңыз болуп калган чакырыгын элге жазуу жүзүндө тараткан. Үч жумадан кийин жаштардын топтору партизандардын бириккен уюмуна кошулуп, ага Ицхак Виттенберг жетекчилик кылган. Көтөрүлүш жана жарылуу. Жашыруун иштегендер курал-жарак чогултуп, саботаж да кылышкан. 1943-жылы сентябрда геттону жок кылып жатканда нацисттерди ок менен тосуп алышкан. Күрөштү улантуу үчүн алар курчоодон жалгыз жол — канализация аркылуу чыгып кетишкен. Уюмдун тирүү калган мүчөлөрү Рудницкий токоюндагы советтик партизандарга кошулат. 1944-жылы июлда еврей отряддары кызыл армиячылар менен ийиндеше туруп Вильнюсту камалап, курчап алышкан. Нацизмди эрдик катары даңктап жаткан азыркы Литвада геттонун каарман күрөшчүлөрүнүн эр жүрөктүүлүгү эскерүүгө ыңгайсыз болгон чындык катары кабылданып калды. Бул жерде чындыгында ким канкорлук кылып, ал эми ким бошотууга умтулганын тереңирээк караш керек.
вильнюс
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Жаңылыктар
kg_KG
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
улуу ата мекендик согуш, вильнюс, гетто, партизандар, еврей, кыргын, видео
улуу ата мекендик согуш, вильнюс, гетто, партизандар, еврей, кыргын, видео
Вильнюс геттосунда түптөлгөн партизандык уюмдун тарыхы. Видео
1942-жылы 21-январда Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Вильнюс геттосунда партизандардын бириккен уюму түптөлгөн. Бул оккупацияда калган Европанын аймагындагы алгачкы жашыруун топ эле. Ал нацисттерге жооп иретинде сокку уруу максатын көздөгөн.
Понары трагедиясы. 1942-жылдын башында улутчулдар менен аларга жагынып, жардам берген жергиликтүү жашоочулар вильнюстук 60 миң еврейди кырып салган. Тарыхта алардын төрттөн бири гана өлбөй калганы айтылып келет. Элди Панеряй токоюнда атышкан. Гитлерчилер кармап келген ар бир адам үчүн жергиликтүү "активисттерге" 10 рублден төлөп беришкен.
Каршылык манифести. 1942-жылы 1-январда Абба Ковнер аңыз болуп калган чакырыгын элге жазуу жүзүндө тараткан.
"Бизди кой сымал касапканага алып бара алышпайт! Гитлердин Европадагы бардык еврейлерди жок кылуу ниети бар", — деген ал.
Үч жумадан кийин жаштардын топтору партизандардын бириккен уюмуна кошулуп, ага Ицхак Виттенберг жетекчилик кылган.
Көтөрүлүш жана жарылуу. Жашыруун иштегендер курал-жарак чогултуп, саботаж да кылышкан. 1943-жылы сентябрда геттону жок кылып жатканда нацисттерди ок менен тосуп алышкан. Күрөштү улантуу үчүн алар курчоодон жалгыз жол — канализация аркылуу чыгып кетишкен.
Уюмдун тирүү калган мүчөлөрү Рудницкий токоюндагы советтик партизандарга кошулат. 1944-жылы июлда еврей отряддары кызыл армиячылар менен ийиндеше туруп Вильнюсту камалап, курчап алышкан. Нацизмди эрдик катары даңктап жаткан азыркы Литвада геттонун каарман күрөшчүлөрүнүн эр жүрөктүүлүгү эскерүүгө ыңгайсыз болгон чындык катары кабылданып калды. Бул жерде чындыгында ким канкорлук кылып, ал эми ким бошотууга умтулганын тереңирээк караш керек.
