00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ежедневные новости
08:00
4 мин
Жаңылыктар
09:00
4 мин
Ежедневные новости
10:01
3 мин
Жаңылыктар
11:01
3 мин
Ежедневные новости
12:01
3 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
14:00
4 мин
Жаңылыктар
15:01
4 мин
Ежедневные новости
16:01
3 мин
Жаңылыктар
17:01
4 мин
Ежедневные новости
18:01
5 мин
Жаңылыктар
19:01
4 мин
Ежедневные новости
20:00
4 мин
Об экономике и не только с Кубатом Рахимовым
20:05
55 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 08:00
08:00
4 мин
Будь в курсе
Антикоррупция как навык: в Кыргызстане начали готовить новое поколение чиновников
08:04
51 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 09:00
09:00
4 мин
Күн башат
Өлкө аймагында табигый кооптуу деп эсептелген 11388 тилке бар. Табият кырсыктарын алдын алуу тууралуу маек
09:05
42 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 10:00
10:01
3 мин
Личный интерес
Акция «Сады памяти» в Бишкеке превращает деревья в живые символы истории
10:04
42 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 11:00
11:01
3 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
Улуттук баалуулуктарды сактоонун жолу. Бишкекте Салттуу музыка жумалыгы өтүүдө
11:04
43 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 12:00
12:01
3 мин
Максимальный репост
On air
12:05
2 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 13:00
13:01
3 мин
Күн башат
Кыргызстанда экологиялык мониторинг жаңы деңгээлге чыкты — Жаратылыш министрлигинин лабораториялары жаңы стандарттар менен иштейт
13:04
44 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 14:00
14:01
3 мин
Особый акцент
On air
14:05
60 мин
Ачык кеп
Салык декларациясы: ким милдеттүү, ким ыктыярдуу жана эмне өзгөрдү?
15:04
39 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 16:00
16:01
3 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 17:00
17:01
3 мин
Экономикалык панорама
Санариптик активдердин жанданышы менен Кыргызстанда брокерлике талап күчөйбү?
17:04
39 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
5 мин
Тема дня
On air
18:07
30 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
5 мин
Кеменгер
«Максатыбыз эненин ыйык экенин көрсөтүү эле». «Куса» моно спектакли тууралуу маек
19:06
48 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:01
5 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 21:00
21:01
3 мин
Ачык кеп
Салык декларациясы: ким милдеттүү, ким ыктыярдуу жана эмне өзгөрдү?
21:04
39 мин
КечээБүгүн
Эфирге
г. Бишкек89.3
г. Бишкек89.3
г. Каракол89.3
г. Талас101.1
г. Кызыл-Кыя101.9
г. Нарын95.1
г. Чолпон-Ата105.0
г. Ош, Жалал-Абад107.1
Радиостудия Sputnik Кыргызстан в Бишкеке - Sputnik Кыргызстан, 1920
Радио

Мамытов: акча чыгаруу системасын мыкты түшүнүү экономикага чоң түрткү болот

© Sputnik / Кенжебай СатканалиевИзилдөөчү экономист Улукман Мамытов
Изилдөөчү экономист Улукман Мамытов  - Sputnik Кыргызстан, 1920, 05.01.2026
Жазылуу
Изилдөөчү экономист Улукман Мамытов акча чыгаруу механизмдерин жакшы түшүнүү менен экономикада кыска убакытта чоң секирик жасаса болот деп эсептейт.
Эмнеге айрым өлкөлөр каалашынча акча басып чыгарат, кээси муктаждыгын жапканга да жетише албайт? Бул суроо дайыма кызык. Алгач акча басып чыгаруу механизмдерин түшүнүп алуу керек. Тарыхта аны жакшы өздөштүрүп, мамлекетинин экономикасын көтөрүп кеткен финансисттер көп эле болгонун Улукман Мамытов Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.
Анын айтымында, акча чыгарууда айлантуу, колдонуу маселелери маанилүү.

"Тарыхта акча чыгарып, аны туура колдонуу менен экономикасы гүлдөгөн өлкөлөр болгон. Байыркы Римден бери карай тизмектей берсек болот. 1000 жылдай өнүгүү үстүндө болуп турган бул империя бир гана басып алуу жолу менен байыган эмес. Алар алтын, күмүш, жез тыйындарды чыгарып, муктаждыгына жумшап мамлекетинин инфраструктурасын жакшыртышкан. Ал эми XIII кылымда алгачкы кагаз акчасын чыгарган Кытайдын Юань династиясынын ханы Хубилай хан мындай жол менен империянын байып, өнүгүшүн шарттаган. Ал белгилүү Кытай чебин курдурарда жумушчулардын эмгек акысын атайын мөөрү коюлган кагаз менен төлөгөн. Жумушчулар ошол кагазды көрсөтүп азык-түлүк алышкан, ал тургай жерге болгон салыктарын, болгондо да арзандатуу менен төлөөгө мүмкүнчүлүк алышкан. Кытайдын өнүгүү тарыхында кулчулук болгон эмес. Императорлор кадимки эле дыйкандарды, карапайым калкты жумушка тарткан. Аларга акы төлөнгөн. Ушул сыяктуу эле ыкманы Гитлер да колдонгон. Ал элине эмнеси менен жагып бийликке келген? Сыртка чыгып жаткан капиталды өлкөдө калтырам деген убадасы элге жаккан. Айтканындай эле Кытайдын чау акчасын колдонгон Юань династиясындай эле эки баскычтуу экономика түзүп, анын жогорку баскычына ишкерлер, ири өндүрүшчүлөр кирген. Ортодо атайын чыгарылган жашыруун акча айланып турган. Мамлекеттин берген кепилдиги менен ошол акчага керектүү каражаттар алынып, өндүрүшү өнүккөн. Мындай механизм акча каражаты жетишсиз болуп турган учурда өлкө экономикасына кошумча күч болуп берет", — деди Мамытов.

Ал Кыргызстан дагы ушул сыяктуу эле сомго аналог болгон механизмдерди колдоно аларын кошумчалады.
Жаңылыктар түрмөгү
0