https://sputnik.kg/20250916/ukrainanyn-kelechegin-anyktagan-vygovskiydin-kadamdary-1096551969.html
1660-жылдардагы тарых. Украинанын келечегин аныктаган Выговскийдин кадамдары
1660-жылдардагы тарых. Украинанын келечегин аныктаган Выговскийдин кадамдары
Sputnik Кыргызстан
БИШКЕК, 16-сен. — Sputnik. 1658-жылдын 16-сентябрында Запорожье гетманы Иван Выговский Малороссияны Речь Посполитаяга (ошол замандагы Чыгыш Европадагы күчтүү... 16.09.2025, Sputnik Кыргызстан
2025-09-16T20:07+0600
2025-09-16T20:07+0600
2025-09-16T20:07+0600
дүйнөдө
польша
мамлекет
тарых
видео
иван выговский
https://sputnik.kg/img/07e9/09/10/1096552090_0:63:443:312_1920x0_80_0_0_8d66f742c81d2950236a944fffe5da87.png
БИШКЕК, 16-сен. — Sputnik. 1658-жылдын 16-сентябрында Запорожье гетманы Иван Выговский Малороссияны Речь Посполитаяга (ошол замандагы Чыгыш Европадагы күчтүү мамлекет — ред.) өткөрүп берүүгө аракет кылган. Бул туурасында кеңири Sputnik Ближнее зарубежье каналы айтып берди.Тарыхчылардын айтымында, ал мезгилде көптөгөн казактар поляк бийлиги менен мурда түзүлгөн келишимдердин аркасында эмне бар экенин жакшы билишкен. Поляктардын аскери келгенде мурдагы укук-эркиндиктердин көбүнөн ажырап калышарын түшүнүшкөн. Бирок гетман Выговскийди поляк аристократтарына теңелүү мүмкүнчүлүгү өзүнө арбап турган. Ошол эле учурда ал православ динин карманган, Польша маданиятына жана бийлигине суктанганы менен дин жагынан алар үчүн "үчүнчү сорт" бойдон калган. Акырында поляктар менен Гадяч келишимине кол коюп, ага ылайык, Малороссия толугу менен Польша падышасынын бийлигине өткөн. Анын аймагында Речь Посполитаянын ичиндеги автономия катары аталган Улуу Русь княздыгы түзүлгөн. Келишимге кол койгондон көп өтпөй Выговский мурда орус падышасына берилгендигине карабай Россияга каршы аскердик аракеттерди баштайт. Бирок ийгилик көпкө созулбайт. Жеңиле баштагандан тарта колдогон эл да четтейт. Нааразы казактар көтөрүлүшкө чыгат. Козголоңчулардын бир бөлүгү гетмандыкка Богдан Хмельницкийдин кичүү уулу Юрий Хмельницкийди шайлашты. Выговский Польшага качып барган, бирок ал жакта 1664-жылы поляктар өздөрү аны өлүм жазасына тарткан. 1667-жылы Польша менен Россия Андрусов тынчтык келишимин түзөт. Москва Смоленскини жана бүтүндөй Днепрдин сол жээгин өзүнө алды. Ал эми бүгүнкү күндөгү Украина аймагынын оң жээги Польшанын карамагына өтүп, жүз жылдан ашык убакытка анын бийлигинде калды. Выговскийдин ишмердүүлүгү Украинанын келечегин, Батышка жана Чыгышка бөлүнүп кетишин көп жеринен аныктап койгон. Ал жакта азыркыга чейин маданий айырмачылыктар бар. Выговскийдин чыгыш славян тарыхындагы ролун "трагедиялуу" деп баалоого болот", — деди тарыхчы Дмитрий Степанов.
https://sputnik.kg/20250827/krymdy-korgogon-moldovan-baatyr-uluu-shtefan-1096135157.html
польша
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2025
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Жаңылыктар
kg_KG
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Кыргызстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
дүйнөдө, польша, мамлекет, тарых, видео, иван выговский
дүйнөдө, польша, мамлекет, тарых, видео, иван выговский
БИШКЕК, 16-сен. — Sputnik. 1658-жылдын 16-сентябрында Запорожье гетманы Иван Выговский Малороссияны Речь Посполитаяга (ошол замандагы Чыгыш Европадагы күчтүү мамлекет — ред.) өткөрүп берүүгө аракет кылган. Бул туурасында кеңири Sputnik Ближнее зарубежье каналы айтып берди.
Тарыхчылардын айтымында, ал мезгилде көптөгөн казактар поляк бийлиги менен мурда түзүлгөн келишимдердин аркасында эмне бар экенин жакшы билишкен. Поляктардын аскери келгенде мурдагы укук-эркиндиктердин көбүнөн ажырап калышарын түшүнүшкөн.
Бирок гетман Выговскийди поляк аристократтарына теңелүү мүмкүнчүлүгү өзүнө арбап турган. Ошол эле учурда ал православ динин карманган, Польша маданиятына жана бийлигине суктанганы менен дин жагынан алар үчүн "үчүнчү сорт" бойдон калган. Акырында поляктар менен Гадяч келишимине кол коюп, ага ылайык, Малороссия толугу менен Польша падышасынын бийлигине өткөн. Анын аймагында Речь Посполитаянын ичиндеги автономия катары аталган Улуу Русь княздыгы түзүлгөн.
Келишимге кол койгондон көп өтпөй Выговский мурда орус падышасына берилгендигине карабай Россияга каршы аскердик аракеттерди баштайт. Бирок ийгилик көпкө созулбайт. Жеңиле баштагандан тарта колдогон эл да четтейт. Нааразы казактар көтөрүлүшкө чыгат. Козголоңчулардын бир бөлүгү гетмандыкка Богдан Хмельницкийдин кичүү уулу Юрий Хмельницкийди шайлашты.
Выговский Польшага качып барган, бирок ал жакта 1664-жылы поляктар өздөрү аны өлүм жазасына тарткан. 1667-жылы Польша менен Россия Андрусов тынчтык келишимин түзөт. Москва Смоленскини жана бүтүндөй Днепрдин сол жээгин өзүнө алды. Ал эми бүгүнкү күндөгү Украина аймагынын оң жээги Польшанын карамагына өтүп, жүз жылдан ашык убакытка анын бийлигинде калды.
Выговскийдин ишмердүүлүгү Украинанын келечегин, Батышка жана Чыгышка бөлүнүп кетишин көп жеринен аныктап койгон. Ал жакта азыркыга чейин маданий айырмачылыктар бар. Выговскийдин чыгыш славян тарыхындагы ролун "трагедиялуу" деп баалоого болот", — деди тарыхчы Дмитрий Степанов.
.png){kind=link}