Аскеров: 40 жаштан өткөн аялдын табигый жол менен боюна бүтүшү оор
11:47 09.03.2022 (Жаңыртылды: 12:33 09.03.2022)
© Sputnik / Асель Сыдыкова
Жазылуу
Кыргызстандагы акушер-гинеколог жана неонатологдор ассоциациясынын президенти, медицина илимдеринин доктору, профессор Арсен Аскеров кырктан ашкан аялдардын репродуктивдүү ден соолугу, балалуу болуу мүмкүнчүлүгү тууралуу айтып берди.
Илимий изилдөөлөргө ылайык, мурдагы 100 жылдыкта аялдардын этек кири 12-13 жашында келе баштап, биринчи баласын 18 жашында төрөгөн. Мындайча айтканда, репродукциялык системасы эрте бышып жетилип, жатын, эмчек бездери туура өскөн. Андан тышкары 5-10дон балалуу болгондуктан аялда пайдалуу гормондордун протекциясы көп эле. Ал эми азыркы аялдарда бул көрүнүш тескерисинче болуп, көп маселе жаралууда. Бул тууралуу Арсен Аскеров Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.
Аскеров: 40 жаштан өткөн аялдын табигый жол менен боюна бүтүшү оор
Анын айтымында, 40 жаштан ашкан болочок эне комплекстүү медициналык кароодон өтүп, витамин жана гормоналдык колдоо курсунан өтүшү керек.
"Биринчи төрөт үчүн идеалдуу курак 20-23 жаш болуп саналат. Бирок бүгүнкү күндө ар кандай себептерден, анын ичинде социалдык-экономикалык абалдан улам аялдар кеч турмушка чыгып, анан да кеч төрөп жатышат. Мисалы, учурда кыздардын этек кири 12 жашында башталса, турмушка чыгып боюнда болгуча ортодо 15 жыл өтүп, жатындын ички катмары, жумурткалар, эмчек бези ар бир циклде трансформацияланып, уруктарын жоготуп жатышат. Көп аялдар 40 жаштан өтүп калганда дагы бир бала төрөп алууну ойлоно баштайт. Бул учурда уруктун саны азайып калат. Аял мурда төрөбөгөн болсо табигый жол менен боюнда болуусу абдан оор (айыз циклинин бузулушу, ар кандай оорулардан улам). Бойго бүтсө дагы түшүп калып же түйүлдүк өспөй өлүп калышы ыктымал. Кеч кош бойлуулукка олуттуу даярдануу керек. Аял гана эмес, эркек киши да текшерүүдөн өтүшү зарыл. Бул куракта ар кандай оорулардын кесепеттери топтолуп, гормоналдык фон өзгөрүп, сперматогенездин активдүүлүгү төмөндөйт. Андыктан ата-эне тең бул маселеге жоопкерчиликтүү мамиле кылышы керек. 40 жаштан өткөн аялдарда кичинекей өзгөрүүлөр, мисалы, дары-дармектерди ичүү баланын ден соолугуна олуттуу таасир этиши мүмкүн. Ошол эле учурда төрөт да жаш энелерге караганда кыйыныраак өтөт. Себеби бул куракта аялдын сөөгү катып, жамбаш сөөк кууш боло түшөт. Ошондуктан көп учурда бала кыйналбашы үчүн операция менен төрөтүлөт", — деди Аскеров.
Ал аялдын жашы өткөн сайын генетикалык оору бар бала төрөө тобокелдиги жогорулай турганын кошумчалады.
