Камчыбеков: полиграф, профайлер боюнча адис жетиштүү, жабдуу тартыш
11:22 30.11.2021 (Жаңыртылды: 14:27 14.12.2021)
Жазылуу
Профайлер-верификатор, күч түзүмдөрүнүн мурдагы кызматкери Арсланбек Камчыбеков коррупцияны ооздуктоодо полиграфтан өтүү аны менен болгон күрөштүн бир бөлүгү гана болушу керектигин айтты.
Калк арасында полиграфты калпты аныктоочу аппарат деп түшүнүшөт. Бул туура эмес, ал болгону адам алдап жатканда коштоочу сезимдердин бар-жогун ачыктап берет. Бул тууралуу Арсланбек Камчыбеков Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.
Камчыбеков: полиграф, профайлер боюнча адис жетиштүү, жабдуу тартыш
Анын айтымында, полиграфты мамлекеттик кызматкерлерди текшерүү учурунда колдонуу боюнча мыйзам 2010-жылы эле кабыл алынган.
"Полиграф деген грек тилинен түз которгондо "көп нерсени сүрөттөп, чечмелеп берүү" дегенди түшүндүрөт. Ал адам калп айтып жатканын жалганды ээрчиген эмоцияларды аныктоо менен ачыктап берет. Аны колдонууда полиграфологдон көп нерсе көз каранды. Текшерилип жаткан адамга белгиленген суроолор берилет, жооп берип жаткан адамдын ошол убактагы физиологиялык, башкача айтканда, кан басымы, жүрөгүнүн согушу, дем алуунун өзгөчөлүгү, көзгө көрүнбөгөн кыймыл-аракеттеринин баарын компьютер жазып турат. Мына ошолорду өз кесибинин алкагында полиграфолог чечмелеп берет. Профайлинг болсо жабдыксыз, адам тарабынан жасалуучу методика. 1960-жылдары Израилдин атайын кызматы тарабынан иштелип чыккан. Профайлерлер мимикадан, колдун кыймылынан адамдын калп же чын айтып жатканын аныктайт. Профайлинг методу 2016-жылдан тарта "Манас" жана "Ош" эл аралык аэропортторунда коопсуздукту камсыздоо максатында колдонулуп жатат. 190 адис окутуудан өткөн. Андыктан учурда адис эмес, полиграфтык жабдуулар тартыштыгы бар. Өлкөдө бул ыкмаларды кадр маселесинде, коррупцияны жоюуда колдонсо жакшы болмок. Бирок бул негизги аракет эмес, комплекстүү иш-чаралардын бир бутагы болуп калышы шарт", — деди Камчыбеков.
Ал профайлинг жана полиграф кызматы учурда 70тен ашуун мамлекетте кадр маселесинде, банк кызматтарында жана коопсуздукту сактоо үчүн колдонулуп келерин кошумчалады.
