Региондо тынчтык болбосо кызматташуу мүмкүн эмес! Жапаровдун Ашхабаддагы сөзү
17:36 28.11.2021 (Жаңыртылды: 23:01 15.12.2021)
Жазылуу
Өлкө башчы региондо тынчтык жана туруктуулук болмоюнча экономика жаатында ийгиликтүү кызматташуу мүмкүн эмес экенин белгиледи.
БИШКЕК, 28-ноя. — Sputnik. Президент Садыр Жапаров Түркмөнстанда өтүп жаткан Экономикалык кызматташтык уюмунун 15-саммитинде сөз сүйлөп, уюмдун алдындагы жаңы милдеттерди санап өттү.
Белгилей кетсек, бул уюмга Борбор Азия өлкөлөрү жана Жакынкы Чыгыштын бир катар мамлекеттери мүчө.
Президенттин кебин анын маалымат кызматы жарыялады. Жапаровдун айткандарын тезис менен беребиз:
- климаттын өзгөрүп жатканын белгилеп кетүү маанилүү, себеби бул маселе өтө олуттуу глобалдык көйгөй, аны чечүү үчүн бүткүл дүйнөлүк коомчулуктун токтоосуз аракети талап кылынат;
- абадагы көмүртектин көлөмүн төмөндөтүү жана циклдүү экономиканы пландуу өнүктүрүү боюнча кызматташтыкты жандандыруу жана бекемдөө зарыл;
- Кыргызстан 2050-жылга чейин көмүртектин нейтралдуулугуна жетишүүгө аракет кылат. Кайра калыбына келүүчү энергия булактары, биринчи кезекте, гидроэнергетика көмүртексиз өнүгүү саясатынын локомотиви болот;
- уюмдун алкагында гидроэнергетика комплексинде инвестициялык кызматташтыкты мамлекеттик-жеке өнөктөштүк принциптеринин негизинде түзүүнү жана парник газдарын бөлүп чыгаруунун көлөмүн азайтуу жолу менен климаттын өзгөрүшүнө ыңгайлашуу боюнча биргелешкен чараларды көрүү;
- соода-экономикалык чөйрөдө региондук кызматташтыкты жүзөгө ашыруу үчүн ЭКУнун бардык өлкөлөрүндө долбоорлорду каржылоонун реалдуу системасын түзүүгө багытталган масштабдуу реформаларга убакыт келди;
- кеңейтилген региондук кызматташууда, экономикалык өсүштө жана чөлкөмүбүздү өнүктүрүүдө экономикабыз үчүн артыкчылыктуу болгон транспорт жана коммуникация, өнөр жай, энергетика, соода жана инвестиция, туризм, айлана-чөйрөнү коргоо сыяктуу тармактарда тийиштүү стратегия иштеп чыгып, аны ишке ашырууда чечкиндүү болушубуз керек;
- Кыргызстан ЭКУнун башка өлкөлөрү менен биргеликте Чыгыш — Батыш жана Түндүк — Түштүк транспорт коридорлорун өнүктүрүүгө жигердүү катышууда. Бул Борбор Азия өлкөлөрүнө Түркмөнстан жана Иран аймактары аркылуу Перс булуңуна чыгууга мүмкүнчүлүк берет;
- Кыргызстан ЭКУ аймагында транспортту жана коммуникацияларды өнүктүрүү боюнча ЭКУнун иш-аракеттер программасына кирген Өзбекстан — Кыргызстан — Кытай темир жолун куруу долбоорун илгерилетүүгө чоң маани берет;
- Кыргызстан Шахид Ражаи портун пайдалануу аркылуу Кыргызстан — Өзбекстан — Түркмөнстан — Иран каттамы боюнча транспорт коридорунун транзиттик мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу жаатында жигердүү иш жүргүзүп жатат;
- региондо тынчтык жана туруктуулук болмоюнча экономика жаатында ийгиликтүү кызматташуу мүмкүн эмес. Афганистандагы кырдаал ЭКУ өлкөлөрүнө түздөн-түз таасирин тийгизет. Кыш мезгилинин алдында Афганистандагы социалдык-экономикалык абал өзгөчө тынчсыздандырат. Дал ушул гуманизм принциптеринин негизинде учак менен Кыргызстан Кабулга, ошондой эле жүк ташуучу транспорттор менен алыскы Кичи жана Улуу Памирдин аймактарынын тургундарына гуманитардык жардам жеткирди. Кыргызстандан билим алып жаткан афган жарандарына студенттик виза берүүнү улантуу чечимин кабыл алды. Афганистандын жарандык согуштун туңгуюгуна түшүп кетишине жол бербөө үчүн болгон күч-аракетти жумшоо маанилүү;
- ЭКУга мүчө мамлекеттердин экономикалык өнүгүү деңгээлдеринин ортосундагы айырманы азайтуу максатында биргелешкен, жыйынтыгында баары биригип келип, бирдиктүү натыйжа бере турган тиешелүү чараларды көрүү зарыл;
- бүгүн кабыл алып жаткан "Ашхабад декларациясы" уюмубуздун бардык мүчөлөрүнүн кызыкчылыктарына жооп берет.
Садыр Жапаров Кыргызстанга бүгүн кайтат.
