00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ежедневные новости
08:00
4 мин
Жаңылыктар
09:00
4 мин
Ежедневные новости
10:01
4 мин
Жаңылыктар
11:00
4 мин
Ежедневные новости
12:01
4 мин
Жаңылыктар
13:01
3 мин
Ежедневные новости
14:01
4 мин
Жаңылыктар
15:01
3 мин
Ежедневные новости
16:01
3 мин
Жаңылыктар
17:01
3 мин
Ежедневные новости
18:01
4 мин
Жаңылыктар
19:00
5 мин
Ежедневные новости
20:00
5 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 08:00
08:00
4 мин
Будь в курсе
Без «народных адвокатов»: кто теперь имеет право представлять ваши интересы в суде
08:05
42 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 09:00
09:00
4 мин
Күн башат
Венчурдук каржылоо мыйзамы сунушталууда. Ишкерлике бул эмне берет?
09:05
47 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 10:00
10:01
3 мин
Будь в курсе
Археологическая сенсация в КР: итоги подводной экспедиции в районе Тору-Айгыра
10:04
48 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 11:00
11:01
3 мин
Sputnikteн сүйлөйбүз
Михаил Булгаковдун чыгармачылыгы: маданий көргөзмөнүн мааниси жана максаты
11:04
25 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 12:00
12:01
3 мин
Максимальный репост
Почему растут цены на топливо и что будет дальше - мнение нефтетрейдеров
12:04
39 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 13:00
13:01
3 мин
Күн башат
Жаңы көмүр кендери ачылат — 2026–2027-жылдагы күз-кыш мезгилине даярдык башталды
13:04
44 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 14:00
14:01
3 мин
Особый акцент
Миллионы на алтарь империи: кто и зачем планировал геноцид китайского народа — беседы о Китае
14:04
51 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 15:00
15:01
3 мин
Ачык кеп
2030-жылга чейин балдарды бала бакча менен камтуу 80%га жетет
15:04
45 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 16:00
16:01
3 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 17:00
17:01
3 мин
Көз мончок
Кыргызстанда демографиялык өзгөрүү: төрөлүү эмне үчүн азайып жатат?
17:04
42 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 18:00
18:01
5 мин
Тема дня
On air
18:07
30 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 19:00
19:01
5 мин
Стоп-кадр
Коомго чакырык! «Балам» тасмасы маанилүү суроолорду койду
19:06
42 мин
Ежедневные новости
Ежедневные новости. Выпуск 20:00
20:01
5 мин
Жаңылыктар
Жаңылыктар. Чыгарылыш 21:00
21:01
3 мин
Ачык кеп
2030-жылга чейин балдарды бала бакча менен камтуу 80%га жетет
21:05
45 мин
КечээБүгүн
Эфирге
г. Бишкек89.3
г. Бишкек89.3
г. Каракол89.3
г. Талас101.1
г. Кызыл-Кыя101.9
г. Нарын95.1
г. Чолпон-Ата105.0
г. Ош, Жалал-Абад107.1

Окумуштуулар: жер 25 жылда жапайы жаратылыштын 10%ын жоготту

© Sputnik / Александр Лыскин / Медиабанкка өтүүТокой. Архив
Токой. Архив - Sputnik Кыргызстан
Жазылуу
Уотсон жана анын кесиптештери адамдын колу тийбеген жерлердин картасын түзүп жатып, ушундай жыйынтыкка келишкен.

БИШКЕК, 10-сен. — Sputnik. Адам баласы чейрек кылымда жапайы жаратылыштын 10 пайызын жок кылды. Бул тууралуу РИА Новости Current Biology журналына таянып жазып чыкты. 

Макаладагы маалыматка ылайык, учурда кургактыктын 23 пайызы адамзаттын колу тийбеген бөлүк болуп саналат. 

"Биздин колубуздан келе турган нерсе — адам колу тие элек жерлерди коргоо болуп эсептелет. Эгер биз табиятты коргоп калбасак, жапайы жаратылыш жоголот. Анда бул жердин климаты үчүн, дегеле жалпы табият үчүн чоң катастрофа болмокчу. Мындан планетадагы калктын аярлуу катмары өзгөчө жабыр тартат. Биз азыр кандайдыр бир аракеттерди көрүп, балдарыбызга, неберелерибизге жакшы, корголгон табиятты өткөрүп беришибиз керек", — деди Квинсленд университетинен Джеймс Уотсон.

Уотсон жана анын кесиптештери адамдын колу тийбеген жерлердин картасын түзүп жатып, ушундай жыйынтыкка келишкен. Бул маалымат жапайы жаныбарларды коргоо Коому (WCS) тарабынан өткөн кылымдын 90-жылдарынан бери жаңыланган эмес.

Испаниянын токоюнда чыккан өрттү өчүрүү иштери - Sputnik Кыргызстан
Испанияда токой өртүн өчүрүүгө мүмкүн болбой жатат
Окумуштуулардын иликтөөсүндө "катастрофалык" жерлер көбөйүп, акыркы 20-25 жылда жапайы жаратылыштын 9,6% жоголуп кеткен. Бул жерлер аянты боюнча Австралиянын жарымына же АКШнын үчтөн бир бөлүгүнө барабар (3,3 миллион чакырым).

Макалада мындай аймактар көбүнчө эки континентте — Түштүк Америка жана Африкада көп. Буга токойлордун кыйылышы, айыл-чарба жерлеринин жардыруу аркылуу кеңейтилиши жана ошондой эле абдан тездик менен калктын санынын өсүшү таасир эткен.

Окумуштуулар өткөн кылымдын 90-жылдарында мыйзам тарабынан табиятка кол тийгизүүгө тыюу салынган кээ бир аймактардын азыр дагы ошол абалда тургандыгын айтышат.

Жаңылыктар түрмөгү
0