02:26 25 Жетинин айы 2017
Түз эфир
Тамада Медербек Жолдошовдин архивдик сүрөтү

Кореяда той берген кыргыздар: боорсок, кошумча, өкүл ата жана "Кыргыз бийи"

© Фото / Нурбек Абдикаимов
Маданият
Кыскача шилтеме алуу
Бегимай Бакашева
196370

Бөтөн жерде жашап, иштеп, окуп, айтор жан айласы менен жүрсө да өз жашоосун өзү кооздогон мекендештерибиз жок эмес. Мисалы, Түштүк Кореядагы кыргыздар жакшылыктарда чогулуп, кадимкидей той беришет экен. Бири-бирин таап алган жаштар түтүн булатып, бала-чакалуу болуп жатышат.

Медербек Жолдошов Түштүк Кореяга кеткенине бир жыл болду. Сеул шаарында жана ага жакын жерлерде жүргөн мекендештерибиздин тойлору азыр Медерсиз өтпөй калган. Баса, Медербек заводго кадимки жумушчу болуп иштегени барган. Азыр ал ишин тамадалык өнөр менен бирге алып жүрөт. "Бир жыл ичинде онго жакын тойду алып бардым" дейт өзү.

Кыргыздар Кореяда кадимкидей кафе-ресторандарга чогулуп, беш бармак, боорсок жасап, кошумча кошуп, өкүл ата шайлап той өткөрүшөт. Тамада жигит өзүнүн көргөн-билгенин Sputnik Кыргызстандын кабарчысына айтып берди.

— Медербек, Кореяга барып кандайча тамада болуп калдыңыз, кепти ошондон баштасаңыз?

— Мен Түштүк Кореяга заводго жөнөкөй эле жумушчу болуп иштейм деп келишим менен кеткем. Бирок Кыргызстанда тойлорду алпарым жүргөндүктөн, кетип жатканда "ал жактагы кыргыздар той береби?" деп сурасам, "ооба" дешкен. Ошондуктан атайын даярданып, костюмдарымды, оюн-зоокко керектүү буюм-тайымдарымды ала кеткем. Барарым менен тааныштар аркылуу сунушталып отуруп, тойлорду алып барып калдым.

— Тойлор көп эле болот бекен?

— Бир жыл ичинде онго жакын той алып бардым. Алардын көбү үйлөнүү тойлор.

— Кыргызстандагы тойлор менен кандай айырмасы бар?

— Бир нерсени айтсам таң каласыңар, бул жактагы кыргыздар тойго бир да мүнөт кечикпей келишет. Анткени, той эң көп дегенде үч саатка созулат, андан ашык отурууга тыюу салынган.

— Ал жагы жаман экен. Кыргыз тойлорунда тостторго эле үч саат кетет да?..

— Тостторду кыскартууга туура келет, башка айла жок. Салтанатты экиге бөлөбүз. Биринчиси — ачылышы, бир саат ичинде куттуктоо сөздөрүн, белек бермейлерди, тааныштырууну бүтүрөбүз. Экинчи бөлүгү эки саатка созулуп, анда тамактанып, коноктор бири-бири менен сүйлөшөт, бийлешет.

— Бөтөн жерде тойго көп адамды кааласаң да чакыра албасаң керек?

— Кайда-ан (күлүп)? Мен алып барган тойлордун биринде эң аз дегенде 50 киши келген. Көпчүлүгү 100 адамдан ашат. Мынча адамды кайдан чогултат дебейсизби? Тойго чакырылган адамдар өздөрүнүн тааныштарын чакыра келишет. Ошентип той ээсин тааныбаса деле өтө көп адам чогулуп калат. Бирок жакшы жери, тааныш эмес адамдар кошумча кошпой эле, өзү жеген тамактын акчасын төлөп кетет. Ал эми тааныштары кадимкидей кошумча кылып, конверт беришет.

— Дасторконго улуттук тамактар коюлабы?

— Той бергендер үйүнөн беш бармак, боорсок, палоо сыяктуу кыргыздын тамактарын жасап барышат. Мунсуз болбойт да бизде. Калгандары ресторандан алынат.

  • Кореядагы кыргыз тойлорунда комуз, аккордеондун коштоосунда жандуу ырдашат
    Кореядагы кыргыз тойлорунда комуз, аккордеондун коштоосунда жандуу ырдашат
    © Фото / Дастан Кадырмышов
  • Айпери бийчилер тобу жана жаш жубайлар
    "Айпери" бийчилер тобу жана жаш жубайлар
    © Фото / Дастан Кадырмышов
  • Жаш жубайлар достору менен
    Жаш жубайлар достору менен
    © Фото / Нурбек Абдикаимов
  • Кыргыз тойлорундагы кесиптештер, жаңы достор.
    Кыргыз тойлорундагы кесиптештер, жаңы достор.
    © Фото / Дастан Кадырмышов
1 / 4
© Фото / Дастан Кадырмышов
Кореядагы кыргыз тойлорунда комуз, аккордеондун коштоосунда жандуу ырдашат

— Үйлөнүү тойлору көп болот деп атпайсызбы, расмий бөлүгү кандай болот экен?

— Никени расмий мыйзамдаштыруу жагын билбейм, бирок бул жакта мечиттер, молдокелер көп эле. Тойдун алдында барып нике кыйдырып келишет. Жаштардын дээрлик бардыгынын ата-энеси Кыргызстанда болгондуктан, бул жактагы эң жакын адамдары куттуктап, сөз сүйлөшөт. Анан кадимкидей эле өздөрү билген, сыйлаган адамдардын арасынан өкүл ата-өкүл апа шайлап алышат.

— Тамадалык кызматыңызга канча акча аласыз?

— Кореяда жашоо өтө кымбат. Ошондуктан мынча же тигинче акча бер деп эч кимди мажбурлабайм. Жол киреме кеткен сумманы айтам, калганын өз көңүлүңөрдөн чыгарып бергиле дейм.

— Кыргызстандагы тойлор ырчы-бийчисиз өтпөйт го. Ал жакта ырчылар жок кантип атасыздар?

— Бул жакта ырчылар жок деп ким айтты? Бар. Жылдыз болбосо дагы комуз, аккордеон, гитаранын коштоосунда жандуу үн менен ырдаган жигиттер бар. Жалаң кыргызча ырларга бийлеген "Айпери" бийчилер тобу бар. Кыргыздар берген тойлордон калбай, бийлеп беришет.

— Баса, антракттарда кандай музыкаларга бийлесиздер?

— Көбүнчө Султан Садыралиевдин "Кыргыз бийи", Самара Каримованын "Ошол да тоолук кыргызбы?" аттуу чыгармаларына жана Гүлжигит Сатыбековдун бардык ырларына бийлейбиз.

Тема боюнча

Тамада Вячеслав Мантусов: кыргыздын адабий тилин үйрөнүүгө кириштим
Арабадагы тамада: майыптык ишиме жолтоо кылбайт, азыр оокатыбызды оңдоп алдык
Асылбек Өзүбеков: эл кол чаап койсо эле кыйратыпмын деп жүрө бериптирмин
Белгилер:
тамада, кыргыз, той, чет өлкө, Түштүк Корея
Колдонуу эрежелериПикирлер

ЭҢ МААНИЛҮҮ