13:51 11 Бугу 2021
Түз эфир
  • USD84.7112
  • EUR103.0978
  • RUB1.1491
Коом
Кыскача шилтеме алуу
Тибиртке — кыргызча туура сүйлөйбүз (75)
171171

Филология илимдеринин кандидаты Ишенбек Султаналиев кыргыз тили абдан бай экенин белгилейт. Анын айтымында, бир эле сөздү кыргызча бир нече вариантта айтса болот.

БИШКЕК, 28-июл. — Sputnik. Айида Батырбекова. Коомчулуктун сүйлөө речинде же кыргызча эмес, же орусча эмес мите сөздөрдүн колдонулушу көндүм адатка айланып бараткандай. Окуучудан тарта саясатчыга чейин колдонгон "давай", "хорошо", "звандап кой", "счет берип койчу" сыяктуу чулдур сөздөр кадимки эле көрүнүш болуп калды. Бүгүнкү "Тибиртке" рубрикасында күнүмдүк жашоодо көп колдонулган сөздөр кыргызчага которулду. 

Сдача берип коесузбу — ашкан тыйынын берип коёсузбу?

Счет канча болду?— канча сом болду? Баары канча болду?

Остановкадан токтотуп коюңузчу — аялдамадан токтотуп коюңузчу?

Мага звандап кой ээ — мага (телефон) чалып кой ээ?!

Мешайт этпей ары тур — жолтоо (тоскоолдук) кылбай ары тур.

Доллардын курсу канча болуп жатат — доллардын баасы канча болуп жатат?

Врачка барыш керек — дарыгерге барыш керек.

Проблема көбөйүп кетти — көйгөй көбөйүп кетти; иштер көбөйүп (татаалдашып, оорлошуп) кетти; маселелер арбып кетти, ж.б.

Важный жолугушуу бар эле — маанилүү жолугушуу бар эле. Сөзсүз (тезирээк) жолугушчу иштер бар эле.

Жаңы очки сатып алдым — жаңы көз айнек сатып алдым.

Хорошо, сен айткандай болсун — макул (болуптур, мейли) сен айткандай болсун.

Мейли, давай, ээ — мейли, ошент, ээ!

Единицам түгөнүп калыптыр — бирдигим түгөнүп калыптыр. Телефонумдун акчасы түгөнүп калыптыр.

Объявление берип койдум — кулактандыруу (жарыя) берип койдум.

Ал аябай гордый адам — ал өзүнүн баркын билген (сактаган) адам. 2. Өтмө мааниси: Ал өзү аябай кекирейген (текебер) адам.

Бизге профессионалдар керек — бизге иш билги (чебер, өз ишин жакшы билген) адистер керек.

Оо-оо, крутой болуп кеткенсиң го — Оо, кыйын болуп кеткенсиң го?!

Магазиндерде 50 процент скидка болуп жатыптыр — дүкөндөрдө 50 пайыз арзандатуу (жеңилдик) болуп жатыптыр.

Жаңы мобильный приложение чыгыптыр — жаңы уюлдук тиркеме чыгыптыр.

Замкание болуп өрт чыкты — электр зымдары биригип (кошулуп) калып өрт чыкты.

Тема:
Тибиртке — кыргызча туура сүйлөйбүз (75)

Тема боюнча

Таң заар, супа салганда, каш карайганда, багымдат — саат канча болду?
Кыргыздар тшө-тшө, кыйтуу-кыйтуу, ар-ар деп кайсы жаныбарларды чакырарын билесизби?
Белгилер:
филология, тибиртке, кыргыз тили, Ишенбек Султаналиев

ЭҢ МААНИЛҮҮ