кыскача
толук тексти
карта
А+
А-

Бешинчи бөлүм

V

***

Аздан соң Маргаланга келип калган көтөрүлүшчүлөргө Кудаяр хандын уулу Насирдин бек кошулуп кетет. Айласы кеткен Кудаяр ханга генерал Вейнберг келип, тополоңчуларды басуу үчүн аскер суроо маселеси көтөрүлөт. Бирок анын акысына Кудаяр Кокон хандыгын бүтүн бойдон императорго тапшырып берген шартнамага кол коет.

***

Генерал Вейнберг Кокондогу Скобелев башчылык кылган орус-казак отряды менен түздөн-түз хан ордосун, Кудаяр хандын керт башын коргоого алды. Бир түнү Мухаммед амин бек көтөрүлүшчүлөрдү тосуп чыгып, кошулуп кетти. Бул Кудаяр ишенип турган колдун жарымы эле. Эми Кудаяр хан да, генерал Вейнберг да Коконго тура албай, ордодон чыгып кетишти.

***

Көздөгөн максатка жетээрге аз калганда Абдырахман парваначы саркерлерден бөлүп Исхакты карматып, бир тууган жээни Насирдин бекти хан жарыялап жиберет да, ордо бийлигин өз колуна алууну көздөйт. Элге "Болот хан зыяратка кетти" деп, аны орго салып коет. Бирок Абдылла бек баштаган Исхактын тарапташтары окуянын мындай өнүгүшүнө макул болбой, ордо ичи эки жаат болот. Абдырахман бийликти колуна алгандан кийин тез эле орустардын карамагына өткөн кыштактарды бошотуп, Ташкенге 40 чакырым жакын кирип барат. Шылтоо күтүп турган фон Кауфман козголуп, генерал Головачевдун командачылыгы астында Кокон аскеринин колун тосуп чыкты.

Бул убакыт аралыгында фон Кауфман жең ичинен Насирдин хан менен сүйлөшүп, Абдырахманга каршы тукурат да, ордо ичинде ханга таяныч болчу жаат куроого жетишет.

Орус аскеринен көп жапа чеккен Абдырахман чегинүүгө мажбур болот. Мындан пайдаланган Насирдин хан жааты Коконго орус аскерин киргизип, ээнбаш элдин эрегишинен, ошондой эле Абдырахмандын тарапташтарынан да кутулууну көздөп, Ташкенге кат жөнөтөт.

Ушундай чалкеш учурда Абдырахман абтабачынын жанында жүргөн Иса-оулия зынданда жаткан Исхакты алдырып, "миңбашынын амирине көнүп берели" деп Бекназарга кат жаздырууга аракет кылат. Буга ал макул болбойт. Скобелев баштаган орус аскери ордону камоого алган ызы-чуудан пайдаланып, Бекназар баштаган тарапташтары кайра орго салынган Исхакты бошотуп алышат.

***

Исхак Абдылла бек менен Бекназар баатырдын коштоосунда Алайдагы Курманжан датканын үйүнө түшөт. Апта ичинде зындандын сызынан тамырчы абышканын жардамы менен сакайган Исхакка Курманжан датка батасын берип, кайрадан ордого жөнөтөт.