кыскача
толук тексти
карта
А+
А-

Үчүнчү бөлүм

XI

***

Мала хан Алымбек даткадан кутулуу максатында жыйын өткөрүп, бирок көпчүлүккө салган ою ишке ашпай, ордонун билермандары датка менен жарашуу керектигин айтышат. Буга айласыз көнгөн Мала хан элчи жиберип, жарашуу ыгын издейт. Тогуз-Торо аркылуу Кара-Көө ашып, Куртка чебине келген 40 элчини Алымбек датка орго салып коет. Ичинен бири датка менен көзмө-көз жолугуп, датканы ыркка келүүсүн суранган Алымкул молланын сөзүн жеткирет. Алымбек датка шарт коюп, Мала ханды ордодон кетирүү талабын айтып, элчини Коконго жөнөтөт да, калган 39ун кырып салат. Ушундан кийин ордо менен Алымбек датканын ортосундагы ажырым ачыкка чыгып, датканын оруска таянып элди бөлүп кете берери айкын болот. Датканын талабын аткарып, Шатман кожо, Кыдырбек датка, Кудайназар түрк уйкуда жаткан Мала ханды өз төшөгүндө тумчуктуруп өлтүрүшөт. Ордо ээсинин жок кылынышы Алымбек датканын ансыз да бийик турган аброю асмандап, тоолуктар "хан ага", "азирет" атыктыра баштайт.

Кайтып келген Алымбек датка Кокон шаарына бек делип, ордого баш-көз болуу милдетин аркаласа, буга чейин эле хандыктын аскерин жөндөп келген Алымкул молла аскербашы болуп калат. Сыртынан караганда бийликти бөлүшүп алган таризде көрүнүп, Алымбек датка баштаган жоон топ билермандар менен Алымкул молланын жетегиндеги топ эки жаат болуп, бийлик талашуу улана берет.

***

Кокондон Алайга бет алган Алымбек датканы атынын дүбүртүнөн тааныган Курманжан эринин алдынан чыга тосуп, аттан түшүрбөй кайра ордого жөнөтөт. Бийлик колго тийди деп көңүлү жайланып калган Алымбек датканын тарабындагы Кадырбек датка менен Кудайназар түрктү өлтүрүп кетишет. Кабар Коконго жете электе эртең мененки намазын жаңы эле окуп бүтүп, эңкейип, жез чылапчынга кол тосуп, ашыкпай жууп, суудан ууртап, ооз чайкап жаткан мезгилде Алымбек датканын башын Чотон кыя чабат.